Porażenie Bella — co to jest?
Nerw twarzowy to inaczej VII nerw czaszkowy, posiada kilka kluczowych funkcji: odpowiada za mimikę twarzy, zamykanie i otwieranie powiek, odczuwanie bodźców smakowych, kontrolę ślinianek i gruczołów łzowych. Porażenie Bella odpowiada za nawet 70% przypadków porażenia nerwu twarzowego. Zaburzenie to powoduje problemy w funkcjonowaniu mięśni mimicznych twarzy. Może utrudniać nawet proste, codzienne czynności, jak mówienie, spożywanie posiłków, mruganie powiekami.
Choroba zniekształca — w mniejszym lub większym stopniu — twarz chorego i wiąże się z widoczną asymetrią. Dlatego też porażenie Bella może znacznie wpływać na komfort życia chorego, zwłaszcza w sensie społecznym.
Porażenie Bella – objawy
Do charakterystycznych symptomów porażenia Bella należą:
• Osłabienie lub całkowite porażenie ruchów mimicznych twarzy,
• Problemy ze zmarszczeniem czoła, zaciśnięciem oczu, uniesienia górnej wargi (np. do uśmiechu),
• Niemożność gwizdania,
• Wygładzenie skóry po stronie zajętej porażeniem
• Poszerzenie szpary powiekowej,
• Płytszy fałd nosowo-wargowy,
• Obniżony kącik ust,
• Możliwe upośledzone wydzielanie łez, a nawet odczuwania smaku na języku (po stronie chorej).
Widoczna jest asymetria twarzy, która po jednej stronie wygląda na rozlaną, cięższą, a do tego nie reaguje na chęć wykonania ruchów mimicznych.
Porażenie Bella – przyczyny
Dokładne przyczyny wystąpienia porażenia Bella nie są znane, ale najprawdopodobniej ma ono związek z wirusowym zapaleniem nerwów (np. wskutek wirusa opryszczki HSV-1, wirusa VZV). Często choroba jest też wynikiem guza nerwu słuchowego, oponiaka, przewlekłego zapalenia ucha środkowego czy półpaśca, zapalenia ślinianek. Do porażenia Bella może też dojść u noworodków, które urodziły się poprzez poród kleszczowy. Znaczenie w rozwoju choroby może mieć też cukrzyca i wynikające z niej zaburzenia mikrokrążenia w obrębie naczyń zaopatrujących nerw twarzowy. Ponadto literatura naukowa wskazuje, że im starszy człowiek, tym ryzyko wystąpienia porażenia Bella jest większe.
Porażenie Bella – leczenie
Istnieje kilka sposobów leczenia porażenia Bella, jednak zanim przejdziemy do ich wymienienia, należy wspomnieć, że w większości przypadków nie udaje się całkowicie cofnąć zmian, które zaszły w obrębie nerwu twarzowego. Jednak leczenie, a także odpowiednia rehabilitacja mają ogromne znaczenie w cofnięciu zmian (do pewnego stopnia) oraz w zatrzymaniu dalszego rozwoju porażenia (w zależności od momentu wdrożenia terapii).
Porażenie Bella — rehabilitacja i ćwiczenia
Wśród sposobów leczenia porażenia idiopatycznego twarzy znajdziemy:
• Sterydoterapię (np. prednizonem),
• Leki przeciwwirusowe,
• Zastosowanie komory hiperbarycznej (choć dowody za tym sposobem leczenia są na ten moment zbyt ograniczone),
• Chirurgię (jedna z największych skuteczności leczenia).
Zwłaszcza po zabiegu chirurgicznym zaleca się rozpoczęcie odpowiedniej, indywidualnej rehabilitacji: laseroterapii, termoterapii, elektrostymulacji, pola magnetycznego, galwanizacji, jonoforezy, kinezyterapii, drenażu limfatycznego, kinesiotapingu, terapii manualnej. Im szybciej zostaną podjęte owe działania, tym lepiej dla stanu nerwu twarzowego.
Bibliografia:
1. Szajkowski S. i wsp.: Metody poprawiające funkcję nerwu twarzowego po uszkodzeniu jatrogennym. Neurologia Po Dyplomie, 2021, 5.
2. Paprocki A. i wsp.: Leczenie idiopatycznego porażenia nerwu twarzowego (porażenia Bella) w świetle aktualnych doniesień. Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, Tom 6, Nr 2 (2017), s. 23-27.
3. Madejewska M. i wsp.: Kompleksowa fizjoterapia w porażeniu nerwu twarzowego. Kosmetologia Estetyczna, 2013, 2.