Spis Treści
Co to jest mastektomia?
Mastektomia jest zabiegiem chirurgicznym, który polega na amputacji piersi. Stanowi jedną z metod leczenia raka piersi oraz zapobiegania zachorowaniu u pacjentów z grupy ryzyka. Wyróżnia się kilka rodzajów mastektomii. Są to: mastektomia całkowita, mastektomia radykalna, zmodyfikowana radykalna mastektomia oraz mastektomia częściowa. Decyzja o przeprowadzeniu danego rodzaju zabiegu jest uzależniona od takich czynników, jak wiek pacjentki oraz stan jej zdrowia, wielkość guza, stopień rozprzestrzenienia, prawdopodobieństwo nawrotu raka, możliwość zastosowania radioterapii oraz indywidualne preferencje pacjentki.
Mastektomia z rekonstrukcją
Część kobiet po zabiegu mastektomii decyduje się na rekonstrukcję piersi. W wielu przypadkach, jeżeli takie jest życzenie kobiety, rekonstrukcja może być przeprowadzona jednoczasowo z mastektomią. Możliwe jest również przeprowadzenie tego zabiegu w późniejszym czasie. Najczęściej rekonstrukcja piersi wykonywana jest wtedy 6 – 12 miesięcy po mastektomii.
Mastektomia radykalna
Mastektomia radykalna polega na amputacji całej piersi, łącznie z brodawką sutkową, otoczką i skórą oraz większymi i mniejszymi mięśniami piersiowymi. Równocześnie usuwane są węzły chłonne pachowe. Zabieg ten przeprowadzany jest wtedy, gdy niemożliwe jest leczenie oszczędzające. Do sytuacji takich zaliczyć można m.in. duże rozmiary guza, czy też niemożność przeprowadzenia radioterapii po terapii oszczędzającej. Ten typ amputacji piersi dawniej był standardem leczenia raka piersi. Obecnie, o ile tylko jest to możliwe, preferowanym zabiegiem jest zmodyfikowana radykalna mastektomia.
Wyróżnia się dwie metody zmodyfikowanej radykalnej mastektomii. Pierwsza z nich jest aktualnie rzadko wykorzystywana. Jest to zmodyfikowana radykalna mastektomia metodą Pateya. Polega ona na usunięciu gruczołu sutkowego oraz węzłów chłonnych pachowych z pozostawieniem mięśnia piersiowego większego i mniejszego. Częściej stosowaną metodą jest zmodyfikowana radykalna mastektomia metodą Maddena, która polega na usunięciu gruczołu piersiowego wraz z węzłami chłonnymi pachowymi i mięśniem piersiowym większym. Mięsień piersiowy mniejszy pozostaje zachowany. Metoda ta wykorzystywana jest w leczeniu raka piersi I i II stopnia zaawansowania, gdy operacja oszczędzająca pierś nie jest wystarczająca.
Mastektomia profilaktyczna
Mastektomia profilaktyczna wykonywana jest w celu zapobiegania rozwojowi raka piersi. Zabieg polega na usunięciu gruczołu piersiowego jednej lub obu piersi. Mastektomia profilaktyczna przeprowadzana jest, gdy istnieje genetyczne obciążenie zachorowaniem na raka piersi. Zabieg ten może być wykonany u kobiet z mutacja BRCA1, BRCA2 oraz CHECK2, obciążonych wywiadem rodzinnym, z potwierdzoną chorobą rozrostową piersi z atypią po przeprowadzeniu biopsji gruboigłowej lub z zachorowaniem u krewnych I stopnia na obustronnego raka piersi. Przeprowadzenie profilaktycznej mastektomii nie zawsze całkowicie chroni kobietę przed zachorowaniem na raka piersi, jednak skuteczność tego zabiegu jest duża i zmniejsza ryzyko zachorowania o 90 – 95%. U dużej części kobiet, które mają takie życzenie, podczas mastektomii profilaktycznej może być jednocześnie przeprowadzona rekonstrukcja piersi.
Mastektomia na życzenie
Mastektomia na życzenie to zabieg, który wykonywany jest jako mastektomia profilaktyczna. Najczęściej decydują się na nią kobiety, u których wykryto mutację BRCA 1/2. Chociaż mastektomia profilaktyczna nie eliminuje całkowicie ryzyka zachorowania na raka piersi, to jednak obniża je w znacznym stopniu.
Podwójna mastektomia
Podwójna mastektomia może być przeprowadzona jako mastektomia profilaktyczna. Mogą się na nią zdecydować również kobiety ze zdiagnozowanym rakiem piersi we wczesnym stadium. Decyzja o amputacji obu piersi najczęściej spowodowana jest obawą, że rak rozwinie się również w drugiej piersi, chęcią uniknięcia nieustannej obserwacji i kontroli stanu zdrowia, a także z trudnością wyobrażenia sobie własnego wyglądu po usunięciu jedynie jednej piersi.
Mastektomia męska
Rak piersi to choroba, która dotyka nie tylko kobiety. U mężczyzn występuje jednak zdecydowanie rzadziej. Według danych statystycznych rak piersi stanowi mniej niż 1% nowotworów złośliwych u mężczyzn oraz ok. 1% wszystkich nowotworów złośliwych piersi. Mastektomia to zabieg przeprowadzany również u mężczyzn. Wykorzystywane są podobne metody jak w leczeniu operacyjnym u kobiet. U mężczyzn jednak rzadko stosowane jest leczenie oszczędzające pierś.
Mastektomia prosta
Mastektomia prosta nazywana jest również mastektomią całkowitą. Polega na usunięciu całej piersi wraz z brodawką sutkową, otoczką oraz skórą. Ponadto usuwane są węzły wartownicze, czyli te, do których w pierwszej kolejności spływa limfa z guza nowotworowego. Komórki nowotworowe w początkowym etapie zwykle nie rozprzestrzeniają się do wszystkich węzłów chłonnych, lecz przedostają się jedynie do pierwszego węzła chłonnego na drodze spływu limfatycznego. Mastektomia prosta może być rozważana we wczesnym stadium raka piersi, kiedy komórki nowotworowe nie dotarły jeszcze do węzłów chłonnych pachowych.
Mastektomia – implanty
Po mastektomii możliwe jest przeprowadzenie zabiegu rekonstrukcji piersi. Polega on na umieszczeniu implantów. Rekonstrukcja piersi przebiega dwuetapowo. Najpierw pomiędzy skórą a mięśniem piersiowym umieszczony zostaje ekspander tkankowy, który jest stopniowo powiększany. Jego zadaniem jest rozciągnięcie skóry i mięśni. W kolejnym etapie ekspander zostaje zastąpiony implantem piersi. Zastosowanie implantów pozwala na osiągnięcie naturalnego wyglądu, odpowiedniej wielkości i kształtu piersi. W rekonstrukcji piersi wykorzystuje się implanty silikonowe lub implanty wypełnione solą fizjologiczną. Implanty mogą mieć kształt anatomiczny lub okrągły, stałą lub zmienną objętość oraz gładką lub teksturowaną powierzchnię.
Jak wygląda pierś po mastektomii?
Wygląd piersi po mastektomii uzależniony jest przede wszystkim od metody, jaką została przeprowadzona. Podczas mastektomii radykalnej pierś jest całkowicie usuwana wraz z brodawką i otoczką. Po zabiegu pozostaje płaska pozioma blizna. W przypadku zabiegów mastektomii, podczas których możliwe jest pozostawienie skóry oraz kompleksu brodawka-otoczka, można przeprowadzić jednoczasową, bądź też odroczoną w czasie rekonstrukcję piersi z użyciem własnych tkanek lub implantów.
Jak długo trwa rekonwalescencja po mastektomii?
Okres rekonwalescencji po mastektomii uzależniony jest przede wszystkim od rodzaju zabiegu, który został przeprowadzony. Powrót do normalnej aktywności zazwyczaj możliwy jest po upływie kilku tygodni. Pełna rekonwalescencja może trwać jednak nawet kilka miesięcy.
Ile kosztuje mastektomia?
Mastektomia jest zabiegiem refundowanym przez NFZ. Od kilku lat refundowane są również zabiegi mastektomii profilaktycznej u kobiet z grupy wysokiego i bardzo wysokiego ryzyka zachorowania na raka piersi. W placówkach prywatnych koszt mastektomii to ok. 15 tys. złotych.
Sprawdź też: Ból kobiecych piersi - jak sobie z nim radzić?
Bibliografia:
- Nowecki Z. Jeziorski A. (red.) Chirurgiczne leczenie zmian nowotworowych piersi. Biblioteka chirurga onkologa. Gdańsk 2016, tom 5
- Ryś J. Wysocki W. Chmielik E. Olszewski W. Rodzaje operacji wykonywanych u chorych na raka piersi i zasady zabezpieczania materiału do badania histologicznego. Polish Journal of Pathology 2011, 4(4): 20-25
- Wysocki W. Rak piersi. Portal mp.pl
mgr farm. Patrycja Jakimik Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
NowaFarmacja.pl
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Uczestniczy w licznych szkoleniach z zakresu opieki farmaceutycznej. Na co dzień pracuje jako farmaceuta w aptece, gdzie z pasją i zaangażowaniem dzieli się swoją wiedzą z pacjentami.