Opryszczka narządów płciowych - jaki ma wpływ na zdrowie i życie seksualne?

Spis Treści

Opryszczka narządów płciowych — co to jest?

Opryszczka narządów płciowych jest chorobą wywoływaną przez wirusa opryszczki zwykłej (HSV – Herpes Simplex Virus). Wyróżnia się dwa typy wirusa opryszczki zwykłej – HSV-1 oraz HSV-2. Dawniej uważano, że typ HSV-1 wywołuje opryszczkę wargową, natomiast typ HSV-2 jest odpowiedzialny za wywoływanie opryszczki narządów płciowych. Dzisiaj jednak wiemy już, że opryszczkę narządów płciowych mogą wywoływać oba typy wirusa. Z tym że za zakażenia nawrotowe odpowiada przede wszystkim typ HSV-2.

Opryszczka narządów płciowych zaliczana jest do chorób wenerycznych, co oznacza, że do przeniesienia zakażenia dochodzi na drodze stosunków płciowych. Zakażenie pierwotne, czyli takie, które u danej osoby występuje po raz pierwszy w życiu po zetknięciu z wirusem opryszczki, ma najczęściej ciężki przebieg. Do zakażenia dochodzi na skutek wniknięcia wirusa przez błonę śluzową, bądź też uszkodzoną skórę. Wirus namnaża się w zakażonych komórkach, rozprzestrzenia i wywołuje objawy chorobowe. Nawet po ustąpieniu objawów choroby, wirus opryszczki nie jest całkowicie eliminowany z organizmu. Cząsteczki wirusa przedostają się do tkanki nerwowej i do końca życia są obecne w zwojach lędźwiowo-krzyżowych w postaci uśpionej.

Do reaktywacji wirusa i zakażeń nawrotowych dochodzi w sytuacjach osłabienia odporności, a więc na skutek przewlekłego stresu, infekcji wirusowych i bakteryjnych, niedożywienia, czy też stosowania leków immunosupresyjnych. Zakażenia nawrotowe mogą być również indukowane zmianami hormonalnymi zachodzącymi w organizmie, chociażby podczas miesiączki u kobiet. Ponowne zakażenia wirusem opryszczki zwykłej zazwyczaj mają łagodny przebieg. U osoby, która w przeszłości miała styczność z wirusem opryszczki, dochodzi do okresowego wydalania wirusa, pomimo braku objawów choroby. Dlatego też przeniesienie zakażenia możliwe jest na skutek kontaktu z bezobjawowym nosicielem.

Warto podkreślić, że chociaż stosowanie prezerwatyw nie eliminuje całkowicie ryzyka przeniesienia zakażenia wirusem opryszczki, to jednak znacznie je redukuje. W okresie występowania zmian chorobowych należy powstrzymać się od kontaktów seksualnych.

Opryszczka narządów płciowych – objawy

Cięższym przebiegiem choroby charakteryzuje się zakażenie pierwotne. Do wystąpienia objawów może dochodzić od 1 do 21 dni po kontakcie z wirusem, jednak najczęściej pojawiają się one po upływie 3 do 7 dni. Zmiany występujące na narządach płciowych mogą być jedno- lub obustronne. Dochodzi do zaczerwienienia skóry, na której pojawiają się pęcherzyki wypełnione płynem. Po pęknięciu przekształcają się w krosty, a następnie w nadżerki, które po zagojeniu nie pozostawiają blizn. Objawy mogą utrzymywać się przez 2 – 4 tygodnie. Objawom miejscowym mogą towarzyszyć objawy ogólne takie jak gorączka, dreszcze, bóle mięśni, zmęczenie oraz powiększenie węzłów chłonnych.

Zakażenia nawrotowe mają łagodniejszy przebieg, jak również krótszy jest czas ich trwania. Do zagojenia zmian dochodzi w ciągu 3 – 7 dni. W przebiegu zakażenia nawrotowego w miejscu, w którym wystąpią zmiany skórne, pojawiają się objawy przepowiadające w postaci pieczenia, świądu i mrowienia. Dodatkowo może pojawić się ból w okolicy krzyżowej, pośladków, ud i kolan.

Opryszczka narządów płciowych u mężczyzn

U mężczyzn zmiany chorobowe w postaci pęcherzyków pojawiają się na zwykle na prąciu, rzadziej obecne są również na kroczu i wewnętrznej powierzchni ud. Mogą im towarzyszyć takie objawy, jak ból i pieczenie podczas oddawania moczu, częste parcie na mocz, czy wydzielina śluzowa z cewki moczowej.

Opryszczka narządów płciowych u dzieci

Opryszczka narządów płciowych jest chorobą, która dotyczy osób aktywnych seksualnie. Choroba ta nie dotyczy więc dzieci. Niemniej jednak na przeniesienie zakażenia wirusem opryszczki narażone są noworodki, u których matek choroba wystąpiła na krótko przed terminem porodu.

Opryszczka narządów płciowych u kobiet

U kobiet zmiany chorobowe pojawiają się najczęściej na wargach sromowych i kroczu, ale mogą występować również na wewnętrznej powierzchni ud, w pochwie i na szyjce macicy. Dodatkowo obserwuje się występowanie śluzowej wydzieliny z pochwy, pieczenie podczas oddawania moczu, czy też ból podczas stosunku. Przeniesienie zakażenia na noworodka jest niebezpieczne i może skutkować zajęciem skóry, jamy ustnej, oczu oraz ośrodkowego układu nerwowego.

Opryszczka narządów płciowych w ciąży

Opryszczka narządów płciowych u kobiety ciężarnej może być niebezpieczna przede wszystkim dla noworodka, kiedy choroba wystąpiła u matki na krótko przed terminem porodu. Sytuacja ta jest niebezpieczna szczególnie wtedy, gdy u matki doszło do zakażenia pierwotnego. U kobiet takich rozważa się zakończenie ciąży cięciem cesarskim, co nie eliminuje całkowicie, jednak znacznie zmniejsza ryzyko przeniesienia zakażenia na noworodka. Zakażenia nawrotowe u kobiet w ciąży mają charakter łagodny. Matki, które w przeszłości miały styczność z wirusem, przekazują rozwijającemu się płodowi przeciwciała, ochraniając go tym samym przed zakażeniem. W przypadku wystąpienia choroby w okresie okołoporodowym należy rozważyć poród przez cięcie cesarskie. Dotyczy to również sytuacji, kiedy pojawiły się jedynie objawy zwiastujące.

Opryszczka narządów płciowych — jak leczyć?

Leczenie opryszczki polega na stosowaniu leku przeciwwirusowego – acyklowiru. Lek ten hamuje namnażanie wirusa, jednak nie eliminuje go całkowicie z organizmu. Zastosowanie terapii skraca czas choroby oraz łagodzi jej przebieg.

Piśmiennictwo:

1. Radkiewicz J., Sułkowska-Folta M. Zakażenie wirusem opryszczki kobiet ciężarnych. Forum Położnictwa i Ginekologii 2015; 22: 43–46.
2. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników
3. Cichewicz A. Opryszczka narządów płciowych. Portal mp.pl
4. Bacz A. Zakażenie narządów płciowych wirusem opryszczki u kobiet w ciąży. Portal mp.pl