Objawy menopauzy - jakie są najczęstsze?

Spis Treści

Zmiany hormonalne podczas menopauzy

Objawy menopauzy są ściśle związane ze zmianami hormonalnymi zachodzącymi w organizmie kobiety. Już w okresie przedmenopauzalnym dochodzi do osłabienia hormonalnej funkcji jajników, a następnie do jej całkowitego wygaśnięcia. Zadaniem jajników jest wytwarzanie komórek jajowych, jak również wydzielanie hormonów płciowych – progesteronu, androgenów, reklaksyny i estrogenów, których to zmniejszone stężenie w okresie menopauzy odpowiada za większość dokuczliwych dolegliwości.

Zastanawiające może być dlaczego spadek stężenia estrogenów wiąże się z występowaniem tak wielu nieprzyjemnych objawów w okresie menopauzalnym. Jednak kiedy przyjrzymy się funkcjom, za które odpowiadają estrogeny, sprawa wydaje się być bardziej zrozumiała. Hormony te odpowiadają przede wszystkim za rozwój drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych, a więc tych cech, które już na pierwszy rzut oka pozwalają odróżnić kobietę od mężczyzny (obecność narządów płciowych charakterystycznych dla danej płci), jak i tych cech, które wykształcają się w okresie dojrzewania (charakterystyczna dla kobiet budowa ciała – wąska talia i szerokie biodra, rozwój piersi, charakterystyczne owłosienie). Jednak to nie jedyna funkcja estrogenów. Maja one również znaczący wpływ na psychikę oraz popęd płciowy, regulują cykl miesięczny, pobudzają gruczoły śluzowe szyjki macicy do produkcji i wydzielania śluzu, zwiększają krzepliwość krwi, biorą udział w regulacji gospodarki wapniowej organizmu, uczestniczą w regulacji gospodarki lipidowej, jak również zwiększają syntezę białek endogennych.

Objawy menopauzy

Ponieważ estrogeny odgrywają tak wiele funkcji w organizmie kobiety, toteż zmniejszenie ich stężenia w okresie menopauzy wiąże się z wystąpieniem wielu zmian i może skutkować pojawieniem się szeregu nieprzyjemnych dolegliwości. Mimo, że możemy wymienić najczęściej występujące objawy menopauzy, to nie każdy z nich musi wystąpić u każdej kobiety. Należy również pamiętać, że dolegliwości występują z różnym nasileniem – część kobiet zmaga się z dolegliwościami, które są dla nich bardzo uciążliwe w codziennym życiu i znacznie obniżają ich komfort życia, kiedy dla innych będą to dolegliwości, które są w stanie zaakceptować.

Jednymi z najczęściej i najwcześniej zgłaszanych objawów u kobiet w okresie menopauzy są uderzenia gorąca, zlewne poty, czy też podwyższone ciśnienie tętnicze krwi. Objawy te należą do tzw. objawów wazomotorycznych, czyli naczynioruchowych. Związane są z nimi również takie objawy jak zaburzenia pamięci, trudności z koncentracją, trudności z zasypianiem, bezsenność, obniżony nastrój. Organizm kobiety traci również swego rodzaju tarczę ochronną stworzoną przez estrogeny, która chroni przed chorobami sercowo-naczyniowymi. Do okresu menopauzy kobiety obarczone są znacznie mniejszym ryzykiem chociażby zawału w porównaniu do mężczyzn, jednak po menopauzie, gdy estrogeny nie spełniają już dłużej swojej ochronnej roli, ryzyko jest podobne dla obu płci. Równocześnie dochodzi także do zaburzeń gospodarki lipidowej. Ze względu na udział estrogenów w gospodarce wapniowej, w czasie menopauzy dochodzi do zmniejszenia tkanki kostnej. Zanik dotyczy również tkanki gruczołowej sutków, jak również ma miejsce atrofia narządów rodnych. Kolejnym objawem jest wiotczenie tkanek miednicy, co z kolei może być przyczyną opadania macicy, która uciskając na pęcherz może wywołać kolejny nieprzyjemny objaw, którym jest nietrzymanie moczu. Nie sposób również nie wspomnieć o wpływie zmniejszonego stężenia estrogenów na błonę śluzową. Stopniowo dochodzi do zaniku i suchości pochwy, co może wiązać się ze sporym dyskomfortem zarówno na co dzień, jak i stanowić przyczynę bólu podczas stosunków płciowych.

Ponieważ estrogeny mają również niebagatelny wpływ na funkcjonowanie i wygląd skóry oraz jej przydatków, w okresie menopauzy zauważalny jest ich niedobór. Włosy stają się słabsze i może dochodzić do ich przerzedzenia. Pogarsza się również stan skóry. Skóra ulega ścieńczeniu i zwiotczeniu, co związane jest ze spadkiem ilości kolagenu. Wiele kobiet uskarża się również na nadmierną suchość skóry. Na twarzy może pojawiać się także napadowy rumień, któremu towarzyszy uczucie gorąca, pocenie się. U niektórych kobiet może także wystąpić hirsutyzm (nadmierne owłosienie) na twarzy.

Piśmiennictwo:

1. Dennerstein L., Dudley E., Hopper J., Guthrie J., Burger H. A prospective population-based study of menopausal symptoms. Obstetrics & Gynecology 2000; 96(3): 351-358
2. Petterson K., Gustaffson JA. Role of Estrogen Receptor Beta in Estrogen Action. Annual Review of Physiology; 2001; 63: 165-192
3. Wojnowska D., Juszkiewicz-Borowiec M.. Chodorowska G. Wpływ menopauzy na starzenie się skóry. Post Dermatol Alergol 2006; XXIII(3): 149-156