Nietolerancja histaminy: jak rozpoznać i radzić sobie z jej objawami?

Spis Treści

Nietolerancja histaminy - co to jest?

Nietolerancja histaminy to niepożądane reakcje pokarmowe pojawiające się wskutek spożycia histaminy – jednej z amin biogennych i braku równowagi między ilością spożytej (lub też produkowanej przez organizm) histaminy a zdolnością organizmu do rozkładania tego związku. Aminy to substancje pochodzące z aminokwasów, najczęściej występujące w produktach bogatych w białko, choć nie tylko. Nietolerancja histaminy to kaskada reakcji, które najczęściej występują na skutek spożywania pokarmów bogatych w histaminę, ale też picia alkoholu czy stosowania niektórych leków. W zależności od danego produktu, w nietolerancji histaminy mamy albo do czynienia ze zwiększeniem stężenia tego związku w organizmie, albo ze zmniejszeniem aktywności diaminooksydazy  enzymu, który ma za zadanie rozkładać histaminę.

Nietolerancja histaminy – przyczyny

Niekorzystne efekty nadmiaru histaminy w organizmie wynikają nie tylko z jej zwiększonego spożycia, ale także są spowodowane prawdopodobnie jej zwiększoną produkcją w organizmie (tym zajmują się tak zwane komórki tuczne). Dodatkowo przyczyną nietolerancji histaminy jest wrodzony lub nabyty niedobór DAO – oksydazy diamonowej czy też diaminooksydazy. Wydaje się, że u podłoża tej pseudo-alergii leży po pierwsze nadmiar histaminy w organizmie, a po drugie trudności organizmu z metabolizowaniem, rozkładaniem histaminy.

Nietolerancja histaminy – objawy

Objawy nadmiaru histaminy zależą od stężenia tego związku w organizmie. Najczęściej występują dolegliwości związane z łagodnym podwyższeniem ilości histaminy we krwi takie, jak:

• zaczerwienienie skóry, rumieńce, uczucie pieczenia,
• pokrzywka,
• bóle głowy, zawroty głowy,
• świąd skóry,
• zwiększenie akcji serca, wzrost ciśnienia tętniczego krwi,
• kichanie, wodnisty katar, nieżyt nosa,
• łzawienie z oczu, swędzenie oczu,
• wzrost wydzielania soków żołądkowych (kwaśne odbijanie), nudności,
• bóle brzucha, zaburzenia perystaltyki.

W przypadku niebezpiecznie zwiększonego stężenia histaminy we krwi mamy do czynienia ze skurczem oskrzeli, a nawet istnieje ryzyko zatrzymania akcji serca.

 Nietolerancja histaminy – badania

Podejrzenie niedoboru DAO lub nietolerancji histaminy powinno zostać potwierdzone takimi badaniami, jak oznaczenie:

• aktywności enzymu DAO,
• stężenia histaminy we krwi.

Indywidualna interpretacja uzyskanych wyników przez specjalistę pozwoli na dobranie odpowiednim zaleceń i kierunku terapii.

Nietolerancja histaminy – leczenie

Podstawowym elementem terapii nietolerancji histaminy jest dieta wolna od histaminy, czyli usunięcie z menu pokarmów mogących powodować nieprzyjemne objawy. Listę tych produktów można znaleźć w dalszej części tego artykułu. Warto dodać, że w znaczącej liczbie przypadków osób z nietolerancją histaminy, wprowadzenie tego typu diety skutkuje wyeliminowaniem objawów, a nawet do pewnego stopnia zwiększeniem aktywności DAO.

Nietolerancja histaminy – dieta

Postępowanie w przypadku nietolerancji histaminy obejmuje przede wszystkim zmniejszenie w menu udziału produktów o dużym jej stężeniu. Po drugie, należy ograniczyć też produkty, napoje, leki, które albo pobudzają produkcję histaminy w organizmie, albo są inhibitorami DAO. A zatem dieta w nietolerancji histaminy powinna eliminować:

• drożdże i ekstrakty drożdżowe,
• owoce morza i marynowane/wędzone ryby,
• inne wędzone produkty,
• wędliny dojrzewające (np. salami) i sery dojrzewające (najczęściej sery twarde),
• sery pleśniowe, ser żółty,
• alkohole z siarczynami – wino, szampana,
• keczup, pomidory,
• szparagi, szpinak, bakłażan,
• orzechy,
• kiszona kapusta,
• truskawki, ananas, papaja, owoce cytrusowe,
• cynamon,
• napoje energetyczne, a także kawę, herbatę czy kakao,
• czekoladę.

Ponadto powinno się ograniczyć lub zupełnie wyeliminować niektóre leki, w tym środki kontrastowe, znieczulające, leki diuretyczne, mukolityczne, niektóre antybiotyki.

Czy nietolerancja histaminy mija?

Z uwagi na fakt, że najczęściej nietolerancja histaminy jest wynikiem pewnych defektów genetycznych (które prowadzą do obniżenia aktywności DAO), już na całe życie osoby z tym zaburzeniem są niejako predysponowane do pojawiania się nieprzyjemnych objawów po spożyciu histaminy. Natomiast warto podkreślić raz jeszcze, że dopóki stosują oni dietę wolną od histaminy, to ich dobry stan zdrowia i samopoczucie są w pełni podtrzymane.

Literatura

1. Piwowarek K. Ł. I wsp.: Biogenic amines intolerance syndromes. Part I. Histamine and histamine intolerance. Military Phisician. 2017; 95(3): 306-316.
2. Buczyłko K.: Nie tylko alergeny: nietolerancja histaminy. Alergia. 2016; 1: 35-38
3. Bartuzi M.: Nietolerancja histaminy, a dieta współczesnego człowieka. Alergia Astma Immunologia. 2021; 26 (4): 82-88.