Spis Treści
Co to jest i na czym polega łyżeczkowanie macicy?
Co to znaczy łyżeczkowanie macicy? Jest to jeden z najbardziej powszechnych zabiegów, jakie wykonuje się w położnictwie i ginekologii. Procedura ta polega na rozszerzeniu kanału szyjki macicy i wyczyszczeniu każdej ściany jamy macicy. Wykorzystuje się ten zabieg w celach leczniczych, czyli np. usunięcia po porodzie lub poronieniu zalegających tkanek, ale też w celach diagnostycznych, jak wykluczenie chorób endometrium.
Jak wygląda łyżeczkowanie macicy?
Zabieg ten jest bardzo krótki, trwa zaledwie 10 – 20 minut i wykonuje się go w znieczuleniu ogólnym. Łyżeczkowanie szyjki macicy wygląda następująco: pacjentka leży na fotelu ginekologicznym, a lekarz najpierw odkaża pole, a następnie zakłada wziernik, żeby uwidocznić szyjkę macicy. Łapie on następnie szyjkę przy użyciu kulociągów, co pomaga ją ustabilizować, uwidacznia jej ujście i ułatwia przeprowadzenie całego zabiegu.
Następnie szacuje się długość jamy i położenie trzonu macicy, w czym pomaga sonda. Aby wprowadzić łyżki, konieczne jest rozszerzenie kanału szyjki macicy. Wykonuje się to za pomocą podłużnych narzędzi o coraz większej średnicy, czyli tzw. hegarów. Dzięki otrzymaniu dostępu możliwe jest zeskrobanie materiału biologicznego z każdej ze ścian macicy przy pomocy odpowiednio dobranej łyżki. Usuniętą zawartość pakuje się do specjalnych pojemniczków. Zostają one wysłane na badanie histopatologiczne, żeby ocenić komórki pod mikroskopem.
Łyżeczkowanie jamy macicy to zabieg, na który otrzymuje się skierowanie od lekarza ginekologa. Łyżeczkowanie polipa macicy to jedno ze wskazań i kwalifikują się do niego pacjentki, u których podczas badania USG wykryto polipy albo rozrost endometrium. Wystąpienie nadmiernego bądź nieprawidłowego krwawienia z macicy i krwawienie po menopauzie to kolejne predyspozycje do wykonania łyżeczkowania. Zabieg przeprowadza się ponadto u kobiet, u których po poronieniu obecne są pozostałości jaja płodowego i po porodzie, kiedy łożysko nie oddzieliło się całkowicie od macicy. Pozostawienie tkanek w jamie macicy w wymienionych przypadkach mogłoby poskutkować krwawieniem i infekcjami.
Ważne jest odpowiednie przygotowanie do zabiegu. W jego dniu należy udać się do placówki medycznej na czczo i zabrać ze sobą wyniki zleconych badań oraz ewentualnie przyjmowane na stałe leki, ponieważ niektóre z nich muszą być odstawione, a dawka innych zmodyfikowana, zwłaszcza jeżeli są to leki, które obniżają krzepliwość krwi. Powinno się poinformować lekarza kwalifikującego do zabiegu o wszystkich przyjmowanych lekach, preparatach ziołowych i suplementach. Wskazane jest też podanie informacji o występujących stanach zapalnych, alergiach i podejrzeniu o ciąży. Rozwijająca się ciąża i infekcje dróg rodnych stanowią przeciwwskazanie do zabiegu i musi on zostać w takiej sytuacji przełożony. Abrazja (łyżeczkowanie macicy), jak wspomninano, wykonywana jest pod narkozą, zatem warto poprosić bliską osobę o pomoc w powrocie do domu.
Łyżeczkowanie macicy – zalecenia po zabiegu
Po wykonaniu zabiegu pacjentka przez kilka godzin pozostaje na obserwacji. Jeśli nie wystąpiły żadne powikłania, wówczas zostaje wypisana do domu jeszcze tego samego dnia. Przez kilka pierwszych dób może pojawiać się krwawienie, lekki ból oraz skurcze. Można w takiej sytuacji wziąć leki przeciwbólowe zalecane przez lekarza, powstrzymać się od intensywnych aktywności, w tym również od dźwigania.
Aby uniknąć infekcji, przez kilka dni po abrazji nie należy wprowadzać nic do pochwy, również np. tamponów. Lekarz określa, jak długo powinno się powstrzymywać od stosunków, zazwyczaj jest to kilka dni. Po zabiegu pierwsza miesiączka może nie wystąpić w planowanym terminie. Objawy, które są szczególnie niepokojące i z którymi trzeba po łyżeczkowaniu się zgłosić do szpitala, to:
- Upławy o nieprzyjemnym zapachu,
- Gorączka i dreszcze,
- Obfite krwawienie,
- Ostry ból brzucha.
Łyżeczkowanie jamy macicy – powikłania
Powikłania po łyżeczkowaniu macicy nie występują często i zaliczają się do nich:
- Infekcja rany,
- Infekcja układu moczowego,
- Powikłania zatorowo – zakrzepowe,
- Krwawienie – niewielkie krwawienie często się zdarza i może trwać około tygodnia, jednakże obfite i przedłużone krwawienie stanowi powód do zgłoszenia się do szpitala,
- Zespół Ashermana, czyli zrosty w jamie macicy – łyżeczkowanie macicy po porodzie to najczęstsza przyczyna zrostów, które negatywnie mogą wpływać na płodność,
- Perforacja macicy albo narządów przylegających bezpośrednio do macicy – zdarza się, kiedy narzędzie użyte podczas zabiegu przedziurawia macicę. Najczęściej to powikłanie występuje u kobiet po menopauzie albo były w ciąży. Większość perforacji goi się sama, ale czasem wymagany jest kolejny zabieg w celu zaopatrzenia rany.
Czy łyżeczkowanie boli?
Abrazja nie brzmi przyjemnie, ale w rzeczywistości nie ma powodów do obaw. Zabieg trwa bardzo krótko, nawet kilka minut, a dodatkowo przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym, dzięki czemu pacjentka nie odczuwa w trakcie żadnego dyskomfortu ani bólu. Przez kilka pierwszych dni po łyżeczkowaniu może się pojawiać lekki ból w podbrzuszu, który jest nieprzyjemny, jednak nie jest bardzo dokuczliwy.
Jak długo oczyszcza się macica po łyżeczkowaniu?
Czas oczyszczania się macicy po abrazji trwa od jednego do dwóch tygodni. Wyściółka macicy w tym czasie się regeneruje, a nowa pojawia się w ciągu kilku dni. Regeneracja endometrium trwa około 5 dni. Plamienia, czyli niewielkie krwawienia, mogą pojawiać się dłużej. Przez kilka pierwszych miesięcy po łyżeczkowaniu miesiączki mogą pojawiać się nieregularnie. Na dolegliwości bólowe po zabiegu można przyjmować leki przeciwbólowe, najlepiej paracetamol.
Jak długo odpoczywać po łyżeczkowaniu?
Nie ma jednoznacznych wytycznych, jak długo należy odpoczywać po abrazji macicy. Zalecenia obejmują pozostanie w domu jeszcze przez dwa dni po zabiegu, po tym czasie pacjentka może wracać do codziennego życia. Lekarz zaleca zazwyczaj, aby przez ten czas nie stosować tamponów, nie współżyć, nie stosować irygacji, ograniczyć aktywność fizyczną i unikać dźwigania.
Samopoczucie po łyżeczkowaniu macicy
Złe samopoczucie po abrazji może się zdarzać, zwłaszcza gdy w ramach powikłań wystąpiła infekcja. Krwawienie po zabiegu może utrzymywać się nawet do miesiąca, ważne jednak, by plamienie było coraz mniejsze i miało tendencję do zanikania.
Kiedy rozpocząć współżycie po łyżeczkowaniu macicy?
Po łyżeczkowaniu macicy należy powstrzymywać się od współżycia przez około tygodnia. Macica po zabiegu jest bardzo delikatna, a współżycie po łyżeczkowaniu macicy może prowadzić do powstania zakażeń, dlatego wskazana jest abstynencja seksualna. Nie należy uprawiać stosunków dopóki utrzymują się krwawienia, plamienia i upławy. W przypadku łyżeczkowania po poronieniu należy odczekać minimum trzy miesiące przed podjęciem kolejnej próby zajścia w ciążę.
Praca fizyczna po łyżeczkowaniu – kiedy można zacząć dźwigać?
Bezpośrednio po zabiegu nie jest zalecany nadmierny wysiłek fizyczny, w tym również dźwiganie. Niewskazane są ćwiczenia wymagające napinania powłok brzusznych. Dokładne zalecenia są jednak kwestią indywidualną ustalaną dla każdej pacjentki osobno i należy przestrzegać porad lekarza.
Co powinno niepokoić po łyżeczkowaniu?
Po zbyt głębokim łyżeczkowaniu może nastąpić zespół Ashermana. Do głównych jego objawów należą:
- Brak miesiączki albo skąpe krwawienia,
- Ból w okolicach miednicy podczas krwawień,
- Niemożliwość utrzymania ciąży,
- Wtórna niepłodność wywołana przez zmiany w macicy.
Odszkodowanie za łyżeczkowanie macicy
Uzyskanie odszkodowania za abrazję nie jest jednoznaczne, każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie. W przypadku nieprawidłowo wykonanego zabiegu, który doprowadził do powikłań, można starać się o uzyskanie odszkodowania.
Bibliografia:
- Zimmer M. i wsp.: Polish Society of Gynecologists and Obstetricians Guidelines for the application of hysteroscopy in gynecology. Ginekol Pol 2019;90(8):482–489.
- Stetkiewicz T. i wsp.: Rola histeroskopii w nowoczesnej diagnostyce i terapii. Przegląd Menopauzalny 2007; 3: 173–176.
dr Bartek Kulczyński Dyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.