Łupież pstry: Co to jest i jak sobie z nim poradzić?

Spis Treści

Łupież pstry - co to jest?

Łupież pstry wywołany jest przez grzyba z rodzaju Malassezia (Malassezia furfur, Malassezia globosa, Malassezia sympodialis). Grzyb zakłóca normalną pigmentację skóry, powodując powstawanie małych, przebarwionych plam. Te plamy mogą być jaśniejsze lub ciemniejsze niż otaczająca skóra i najczęściej dotyczą tułowia i ramion. Ekspozycja na słońce może sprawić, że grzybica będzie jeszcze bardziej widoczna. Choroba nie jest bolesna ani zaraźliwa. Przeciwgrzybicze kremy, balsamy lub szampony mogą pomóc w jej  leczeniu, ale nawet po skutecznej terapii kolor skóry może pozostać nierówny przez kilka tygodni lub miesięcy.

Łupież pstry – objawy

Charakterystycznymi objawami  łupieżu pstrego są przebarwienia skóry zwykle na plecach, klatce piersiowej, szyi i ramionach, które mogą być jaśniejsze lub ciemniejsze niż zwykle. Choroba raczej nie rozwija się w okolicach twarzy czy głowy. Zwykle towarzyszy temu łagodne swędzenie. Plamy są najbardziej widoczne latem.

Łupież pstry – przyczyny

Główną przyczyna choroby jest grzyb rozwijający się na powierzchni skóry. Jego rozwojowi sprzyjają wysoka temperatura, duża wilgotność oraz tłusta skóra i zmiany hormonalne. Łupież pstry często rozwija się u osób z osłabionym układem odpornościowym, po długotrwałej antybiotykoterapii lub leczeniu sterydami.

Łupież pstry - na jakich częściach ciała najczęściej występuje?

Plamy zwykle pojawiają się na klatce piersiowej, górnej części pleców, ramionach, szyi lub brzuchu. Przebarwienia  są płaskie i okrągłe i mogą łączyć się, tworząc duże obszary zmienione chorobowo.

Łupież pstry u dzieci

Zwykle jedynym objawem tego stanu u dzieci są białe, różowe lub jasnobrązowe plamy na skórze dziecka. Przebarwienia  mogą mieć łuskowate płatki. Zwykle nie towarzyszy temu ani ból, ani swędzenie. Łupież pstry występuje częściej u nastolatków i młodych dorosłych, prawdopodobnie z powodu zwiększonej produkcji łoju przez gruczoły, co zapewnia bardziej bogate w lipidy środowisko, w którym Malassezia może się rozwijać.

Jak leczyć łupież pstry - popularne leki i środki

Miejscowe leki są uważane za terapię pierwszego rzutu łupieżu pstrego. Leczenie miejscowe obejmuje:

• niespecyficzne środki przeciwgrzybicze (siarka z kwasem salicylowym, siarczek selenu 2,5% i pirytionian cynku), które przede wszystkim usuwają martwą tkankę i zapobiegają dalszej inwazji;
• specyficzne leki przeciwgrzybicze, które mają działanie grzybobójcze lub grzybostatyczne.

Środki przeciwgrzybicze obejmują imidazole (klotrimazol 1%, ketokonazol 2%, ekonazol, izokonazol, mikonazol), cyklopiroks z olaminą 1% i alliloaminę (terbinafina 1%). Formy galenowe, takie jak spraye lub roztwory pieniące się w szamponach, są lepsze niż kremy, ponieważ kremy są bardziej tłuste i trudniejsze do nałożenia, zwłaszcza na rozległych obszarach. Ketokonazol jest najczęściej stosowanym lekiem miejscowym. Może być stosowany w postaci kremu (dwa razy dziennie przez 15 dni) lub w postaci roztworu pieniącego (jednorazowa dawka).

Leki doustne są traktowane jako leczenie drugiego rzutu łupieżu pstrego w przypadku rozległych, ciężkich, opornych lub nawracających przypadków. Terapie ogólnoustrojowe obejmują itrakonazol (200 mg dziennie przez siedem dni) i flukonazol (dawka tygodniowa 150 do 300 mg przez 2 do 4 tygodni), które są preferowane w stosunku do doustnego ketokonazolu, który nie jest już zatwierdzony ze względu na potencjalne hepatotoksyczne skutki uboczne. Doustna terbinafina nie jest skuteczna w leczeniu łupieżu pstrego.

W przypadku nawracającego łupieżu pstrego konieczne może być leczenie podtrzymujące. Można zastosować miejscowe leczenie profilaktyczne.

Czy łupież pstry jest zaraźliwy?

Pityriasis versicolor jest wywoływany przez rodzaj grzyba, który żyje na skórze. Większość ludzi go ma i nie powoduje to  żadnych problemów. Ale czasami może rosnąć i rozprzestrzeniać się bardziej niż zwykle, powodując łupież pstry. Nie zawsze jest jasne, dlaczego tak się dzieje. Nie jest to spowodowane niemyciem skóry, a większość osób, które ją mają, jest poza tym zdrowa. Komórki grzyba  nie mogą przenosić się z człowieka na człowieka.

Nieleczony łupież pstry – skutki

Choroba zazwyczaj nie powoduje żadnych poważnych skutków ubocznych. W przypadku braku leczenia mogą wystąpić nasilenie objawów, takich jak zwiększone przebarwienia lub swędzenie, co może prowadzić do trwałych zmian na skórze.

Źródło

1. Diongue K, Kébé O, Faye MD, Samb D, Diallo MA, Ndiaye M, Seck MC, Badiane AS, Ranque S, Ndiaye D. MALDI-TOF MS identification of Malassezia species isolated from patients with pityriasis versicolor at the seafarers' medical service in Dakar, Senegal. J Mycol Med. 2018 Dec;28(4):590-593.