Spis Treści
Co to są upławy?
Upławy to naturalne wydzieliny, które są produkowane przez gruczoły wewnątrz pochwy i szyjki macicy. Ich główną funkcją jest utrzymanie odpowiedniego pH i wilgotności pochwy oraz ochrona przed infekcjami. Dlatego ich obecność w ciele kobiety jest naturalna, nieunikniona i bardzo ważna. Jednakże wydzieliny te mogą ulegać różnym zmianom, zarówno pod wpływem zmian hormonalnych, jak i w odpowiedzi na różne czynniki zewnętrzne. Dlatego ważne jest, aby rozróżnić, kiedy zmiany w upławach są normalne, a kiedy mogą sygnalizować problem zdrowotny i początek choroby.
Normalna wydzielina to taka, która jest
- przezroczysta, koloru białego lub lekko żółtego
- często wzrasta na 2 tygodnie przed miesiączką
- może się zmieniać lub zwiększać w przypadku niektórych metod kontroli urodzeń
- nie ma nieprzyjemnego zapachu
- nie powoduje swędzenia ani podrażnienia
Prawidłowa wydzielina z pochwy składa się z płynu (śluzu) i bakterii. Śluz pomaga oczyścić pochwę. W śluzie znajdują się zarówno dobre, jak i złe bakterie. Dobre bakterie utrzymują wszystko w równowadze. Mogą być także obecne niewielkie ilości drożdży. Bakterie pomagają również drożdżom w wymknięciu się spod kontroli. Kiedy jeden rodzaj bakterii rozmnoży się zbyt mocno, może wystąpić infekcja.
Upławy w ciąży
W okresie ciąży rodzaj upławów może ulec zmianom. To zrozumiałe, ponieważ ciąża wpływa na całe ciało kobiety, w tym na jej narządy rodne. Warto wiedzieć, że w ciąży produkcja śluzu szyjkowego zazwyczaj się zwiększa. Śluz ten może mieć różne kolory, od białego do lekko różowego, i jest ważny dla utrzymania zdrowia macicy i rozwoju płodu. W ciąży pojawienie się upławów o różnym kolorze niż zwykle nie musi oznaczać problemu, jednak warto skonsultować się z lekarzem w przypadku intensywnych bądź dziwnych zmian.
Brązowe upławy
Brązowe upławy mogą budzić niepokój, ale nie zawsze są oznaką problemu. Przyczyny brązowych upławów mogą być różne. Czasem pojawiają się one podczas krwawienia między okresami menstruacyjnymi, co jest zwykle spowodowane niewielkim urazem lub zmianami hormonalnymi. Mogą także być spowodowane obecnością drobnych ilości krwi w wydzielinie pochodzącej z szyjki macicy. Jednak brązowe upławy mogą także wskazywać na obecność infekcji, dlatego warto zwrócić na nie uwagę, zwłaszcza jeśli są intensywne lub towarzyszą im inne objawy, takie jak swędzenie czy pieczenie.
Żółte upławy
Jeśli upławy są jasnożółte i nie towarzyszy im nieprzyjemny zapach ani inne objawy, to mogą być zupełnie normalne. Jednak intensywny żółty kolor upławów, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu inne objawy, takie jak świąd czy pieczenie, może wskazywać na obecność infekcji o charakterze grzybiczymi, bakteryjnymi lub wirusowymi. Warto skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia przyczyny i ewentualnego leczenia.
Zielone upławy
Zielone upławy są bardzo rzadkie. Ich obecność to sygnał wystąpienie infekcji bakteryjnej lub grzybiczej. Zielony kolor wynikać z obecności bakterii lub grzybów, które zmieniają kwasowość pochwy. To wyraźny sygnał, że coś może być nie w porządku i warto skonsultować się z lekarzem. Infekcje, które powodują zielone upławy, mogą wymagać leczenia antybiotykami lub lekami przeciwdrobnoustrojowymi, dlatego ważne jest ustalenie, co je wywołało.
Białe upławy
Białe upławy są jednym z najczęstszych rodzajów wydzielin pochodzących z dróg rodnych kobiety. Zazwyczaj są one zupełnie normalne i wynikają z naturalnej produkcji śluzu szyjkowego. Jednak zmiana w konsystencji lub ilości białych upławów może wskazywać na problem zdrowotny. Białe upławy mogą być gęste i kleiste lub bardziej wodniste, w zależności od fazy cyklu menstruacyjnego. Warto zwrócić uwagę na to, czy białe upławy towarzyszą innym objawom, takim jak świąd, pieczenie lub nieprzyjemny zapach.
Upławy przed okresem i po okresie
Okres menstruacyjny wpływa na wiele procesów w ciele kobiety, w tym na rodzaj i ilość upławów. Przed okresem menstruacyjnym mogą stać się obfite i gęste, podczas gdy po okresie mogą być bardziej krwiste i zmieszane z krwią. To zwykłe zmiany hormonalne i nie zawsze oznaczają problem zdrowotny. Jednak warto obserwować ewentualne zmiany w upławach i zwrócić uwagę na inne objawy, które mogą wskazywać na infekcję.
Wodniste upławy
Wodniste upławy są najczęściej związane z obecnością wody w wydzielinie pochodzącej z dróg rodnych. Mogą być spowodowane zmianami hormonalnymi, podrażnieniem pochwy lub obecnością infekcji. Jeśli wodniste upławy są intensywne lub towarzyszy im swędzenie, pieczenie lub nieprzyjemny zapach należy skonsultować się z ginekologiem.
Upławy z krwią
Obecność krwi w upławach może być spowodowana różnymi czynnikami. Mogą być to niewielkie urazy, które powodują krwawienie z pochwy, lub obecność krwi w wydzielinie pochodzącej z szyjki macicy. Jednak upławy z krwią mogą także wskazywać na obecność problemu zdrowotnego, takiego jak infekcja czy uszkodzenie narządów rodnych. Jeśli pojawiają się upławy z krwią, szczególnie jeśli są obfite lub towarzyszy im ból nie należy zwlekać z wizytą lekarską.
Serowate upławy
Serowate upławy są zazwyczaj związane z obecnością infekcji grzybiczej, zwłaszcza kandydozy pochwy. Grzyb Candida, który jest przyczyną tej infekcji, może powodować gęste, białe wydzieliny o konsystencji podobnej do sera twarogowego. Serowate upławy mogą towarzyszyć intensywny świąd i pieczenie.
Różowe upławy
Różowe upławy mogą być efektem krwawienia po stosunku lub drobnych urazach. To zwykle nie jest powodem do niepokoju, jednak warto zwrócić uwagę na ewentualne zmiany w upławach i zawsze warto skonsultować się z lekarzem.
Upławy u dziewczynki
U dziewcząt, u których narządy rodne nie rozwinęły się jeszcze w pełni, pojawienie się upławów może wydawać się niezwykłe. Jednak w rzeczywistości, upławy u dziewczynek są zazwyczaj spowodowane naturalnymi procesami fizjologicznymi, takimi jak zmiany hormonalne czy oczyszczanie pochwy. To zazwyczaj nie jest powodem do niepokoju.
Upławy z odbytu
Niekiedy upławy mogą pochodzić z okolic odbytu. Mogą być wodniste lub galaretowate, przezroczyste, białe, żółtawe, różowawe lub brązowe. Najczęstsze rodzaje wydzieliny z odbytu jest śluz – galaretowata substancja naturalnie występująca w jelitach. Biały lub żółty śluz może oznaczać infekcję, natomiast różowy lub czerwony kolor może wskazywać na krew.
Leki na upławy
Leki na upławy zależą od przyczyny i rodzaju problemu. Jeśli upławy są spowodowane infekcją, lekarz może przepisać antybiotyki, leki przeciwdrobnoustrojowe lub leki przeciwgrzybicze. Każda infekcja ma swoje własne leczenie. Większość infekcji pochwy nie jest poważna i można je wyleczyć za pomocą leków na receptę. Infekcje przenoszone drogą płciową mogą być trudniejsze w leczeniu i łatwo przenoszą się na inne osoby.
Substancje chemiczne zawarte w płynach do irygacji mogą podrażniać pochwę i zmieniać normalną równowagę bakteryjną w tym obszarze. Irygacje mogą również rozprzestrzenić infekcję na macicę, zwiększając ryzyko wystąpienia choroby zapalnej narządów miednicy mniejszej, której najpoważniejszym skutkiem jest bezdzietność.
Irygacje przy upławach i w codziennej higienie nie są konieczne, aby utrzymać ciało w czystości. Utrzymanie tego obszaru w czystości za pomocą delikatnego mydła i wody może zapobiec powstawaniu nieprzyjemnych zapachów.
Niezależnie od koloru, zapachu czy konsystencji, zdrowe upławy są istotne dla utrzymania zdrowia dróg rodnych. Jednak zmiany w upławach mogą wskazywać na obecność infekcji lub innych problemów zdrowotnych, dlatego warto być świadomym swojego ciała i reagować na ewentualne nieprawidłowości.
Bibliografia:
1.Spence D, Melville C. Vaginal discharge. BMJ. 2007 Dec 1;335(7630):1147-51. doi: 10.1136/bmj.39378.633287.80. PMID: 18048541; PMCID: PMC2099568.
2.Mitchell H. Vaginal discharge--causes, diagnosis, and treatment. BMJ. 2004 May 29;328(7451):1306-8. doi: 10.1136/bmj.328.7451.1306. PMID: 15166070; PMCID: PMC420177.
3. Wilson K, Shivalingam B, Sayasneh A. Vaginal discharge: leaking cerebrospinal fluid? J Obstet Gynaecol. 2020 Feb;40(2):279-280. doi: 10.1080/01443615.2019.1594174. Epub 2019 Jul 11. PMID: 31296078.
mgr farm. Ewelina DrelichDoktorantka Collegium Medicum w Bydgoszczy
NowaFarmacja.pl
Absolwentka farmacji na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Jej pasją jest bezpieczeństwo stosowania produktów leczniczych, co jest tematem pracy doktorskiej na Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Autorka licznych tekstów edukacyjnych w pismach dla farmaceutów..