Jęczmień na oku - co to jest, przyczyny i objawy

Spis Treści

Co to jest jęczmień   

Jęczmień (łac. hordeolum) jest częstym problemem związanym z oczami, który stanowi bolesny, ostry proces zakaźny górnej lub dolnej powieki. Ze względu na umiejscowienie, można wyróżnić jęczmień zewnętrzny i jęczmień wewnętrzny. Bardzo często jęczmień można pomylić z gradówką.

Jęczmień na oku - przyczyny

Dotychczas nie określono częstości występowania jęczmienia na oku. Wiadomo, że problem ten może pojawiać się zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, w każdym wieku. Jednakże pewien wzrost zachorowalności na jęczmień obserwuje się u osób w wieku 30-50 lat. Wynika to z faktu, że sebum osób dorosłych charakteryzuje się wyższą lepkością.

Od czego robi się jęczmień na oku?

Jęczmień zewnętrzny jest spowodowany zablokowaniem gruczołów łojowych Zeissa, jak również gruczołów potowych Molla. Z kolei jęczmień wewnętrzny cechuje się zablokowaniem gruczołów tarczkowych. Gruczoły te są odpowiedzialne za produkcję sebum, immunoglobuliny A, mucyny i lizosomów, które wykazują właściwości antyseptyczne i mogą zapobiegać rozwojowi bakterii. W przypadku zastoju wydzieliny tych gruczołów dochodzi do osłabienia funkcji obronnych, a tym samym zwiększenia ryzyka infekcji.

Jęczmień to ostra infekcja bakteryjna, za którą w 90-95% przypadków odpowiada bakteria z gatunku Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty). Drugą najczęstszą przyczyną pojawienia się jęczmienia jest Staphylococcus epidermidis (gronkowiec skórny).

Uważa się, że ryzyko wystąpienia jęczmienia mogą zwiększać choroby przewlekłe, takie jak np. cukrzyca, hiperlipidemia, łojotokowe zapalenie skóry, zapalenie powiek, trądzik różowaty. Ryzyko wystąpienia jęczmienia w oku wzrasta również u osób, które często przecierają oczy brudnymi rękoma. Ta przyczyna jęczmienia bardzo często dotyczy małych dzieci, które nie dbają szczególnie o higienę.

Jęczmień może powstać również na skutek niewłaściwego doboru kosmetyków do makijażu, stosowania przeterminowanych kosmetyków lub niedokładnego usuwania makijażu.

Jęczmień na oku - czy jest zaraźliwy

Wiele osób zastanawia się, czy jęczmień jest zaraźliwy. Odpowiedź brzmi: niestety tak. Jak wcześniej wspomniano, jęczmień jest chorobą bakteryjną. Przeniesienie bakterii od jednej do drugiej osoby jest możliwe i może być przyczyną rozwoju jęczmienia. Z tego względu też osoby, u których stwierdzono jęczmień nie powinny korzystać z tych samych środków kosmetycznych, soczewek, czy też poduszek do spania.

Jęczmień - objawy

Jak wygląda jęczmień? Klasycznie, jęczmień zewnętrzny pojawia się jako czerwony, obrzęknięty obszar, który przekształca się w małą krostkę, występującą wzdłuż krawędzi powieki. Można go odróżnić od gradówki, która zwykle wiąże się z mniejszą reakcją zapalną i ma bardziej przewlekły przebieg.

Powstała infekcja gruczołów rzęskowych charakteryzuje się również niejednokrotnie występowaniem bólu i obrzęku u nasady rzęs w połączeniu z pojawieniem się miejscowego ropnia. Niektóre osoby zadają sobie pytanie, czy jęczmień swędzi. Tak – jest to jeden z najczęstszych objawów tej przypadłości.

Objawy wywołane jęczmieniem na powiece zewnętrznej mogą różnić się w zależności od konkretnego przypadku. Osoby, które mają jęczmień na powiece bardzo często skarżą się na takie dolegliwości jak: obrzęk powiek, zwiększona wrażliwość na światło (tzw. światłowstręt), łzawienie oczu, zaczerwienienie i bolesność na krawędzi powieki, uczucie obecności piasku w oku. U niektórych osób możliwe jest pojawienie się strupów na brzegach powiek. W skrajnych przypadkach mogą nastąpić też zaburzenia widzenia. Należy jednak zaznaczyć, że objawy te nie są specyficzne, co oznacza, że nie muszą jednoznacznie wskazywać na jęczmień, a mogą towarzyszyć innym chorobom, w tym np. gradówce, rakowi podstawnokomórkowego powiek, czy też rakowi gruczołu łojowego.

Ze względu na głębsze położenie w obrębie powieki, jęczmień wewnętrzny ma mniej wyrazisty wygląd, niż jęczmień zewnętrzny. W wielu przypadkach lekarz jest w stanie stwierdzić obecność jęczmienia wyłącznie na podstawie oględzin i nie jest konieczne przeprowadzenie żadnych testów i badań.

Jęczmień na oku - ile trwa

Jęczmień pod okiem - ile trwa? Jak długo utrzymuje się jęczmień na oku? Jęczmień zazwyczaj ustępuje samoistnie po 1-2 tygodniach. Jednakże, aby szybciej pozbyć się jęczmienia można sięgnąć po ciepłe okłady. Pozwolą ona na zmiękczenie tkanki ziarniakowej i ułatwienie drenażu. Odpowiedniemu drenażowi z zakażonego gruczołu może pomóc również masaż powiek. Korzystne działanie wykazuje też peeling do powiek z solą fizjologiczną lub łagodnym szamponem (np. szamponem przeznaczonym dla niemowląt). Ułatwia on usuwanie zanieczyszczeń z zatkanego przewodu. W opinii wielu osób skutecznym sposobem może być sięgnięcie po mydło, które jest pomocne w usuwaniu bakterii poprzez niszczenie ich błon komórkowych. Warto też wspomnieć, że nie należy ściskać i przekłuwać jęczmienia.

Jęczmień pod okiem – jak zapobiegać

Nie ma skutecznego sposobu na zapobieganie jęczmienia na oku. Jednakże w pewien sposób można zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia. Pomocne może być codzienne płukanie powiek ciepłą wodą. Ważnym elementem zapobiegania jęczmieniowi jest regularna dezynfekcja i wymiana soczewek kontaktowych. W przypadku stosowania soczewek należy pamiętać o prostej i podstawowej zasadzie: zawsze najpierw myjemy ręce, dopiero później zakładamy/zmieniamy soczewki. Istotne jest, aby dokładnie usuwać makijaż oczu przed pójściem spać. Dodatkowo dobrym sposobem na to, aby ustrzec się przed rozwojem jęczmienia jest nieudostępnianie swoich kosmetyków innym osobom.

Podsumowanie

Pojawienie się jęczmienia nie wymaga w większości przypadków konsultacji lekarskiej. Dopiero wystąpienie niepokojących objawów jest wskazaniem do wizyty u lekarza. Można do nich zaliczyć m.in. powiększającą się opuchliznę i obrzęk, zgrubienie powieki, problemy z widzeniem, wypadanie rzęs, czy też podwyższoną temperaturę ciała. Jednakże jak wcześniej wspomniano, jęczmień bardzo często przechodzi samoistnie i nie powinien budzić naszych obaw. Jednocześnie należy mieć świadomość, że choroba ta może mieć charakter nawracający.

Literatura

1. Willmann D., Guier CP., Patel, BC., Melanson SW.: Stye. [dostęp: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459349].
2. Bragg KJ., Le PH., Le JK.: Hordeolum. [dostęp: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441985].
3. Institute for Quality and Efficiency in Health Care: Styes and chalazia (inflammation of the eyelid): overview. [dostęp: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557372].