Jakie są objawy cukrzycy?

Spis Treści

Pierwsze objawy cukrzycy

Pierwsze objawy cukrzycy często bywają bagatelizowane i nierzadko przypisywane są innym dolegliwościom. Warto jednak być czujnym i wiedzieć, na które symptomy należy zwrócić szczególną uwagę. Odpowiednio wczesna reakcja i włączenie leczenia oraz zmian w stylu życia zapobiegających rozwojowi cukrzycy odgrywają kluczową rolę w prewencji powikłań tej choroby.

Uważne obserwowanie swojego organizmu i dostrzeganie sygnałów, jakie wysyła jest bardzo ważne. Zwracaj również uwagę na niepokojące sygnały, które pojawiają się u Twoich bliskich. Nie lekceważ więc takich objawów jak osłabienie, ciągłe uczucie zmęczenia i senność. Objawy te mogą być szczególnie nasilone po posiłku. Występuje wówczas tzw. hiperglikemia poposiłkowa. Dochodzi do niej wówczas, gdy organizm nie radzi sobie właściwie z równoważeniem podwyższonego poziomu glukozy poprzez wydzielanie odpowiedniej ilości insuliny. Chroniczne zmęczenie często przekłada się na różne aspekty życia i może stanowić przyczynę problemów z normalnym funkcjonowaniem w życiu codziennym.

Alarmujące powinno być również pojawienie się nadmiernego pragnienia, czyli polidypsja. Osoby z cukrzycą mają potrzebę wypijania bardzo dużej ilości płynów, nawet kilkukrotnie większej niż dzienne zapotrzebowanie dla zdrowej osoby, co przekłada się także na wydalanie dużej ilości moczu (powyżej 2,5 litra dziennie), określane jako wielomocz. Nasilone pragnienie pojawia się niezależnie od pory dnia, jak również stopnia aktywności fizycznej. Osoba chora nierzadko musi przebudzać się w nocy, aby napić się i zaspokoić pragnienie. Pomimo intensywnego nawadniania, osoby z cukrzycą nie pozbywają się uczucia suchości w jamie ustnej. Podwyższony poziom glukozy we krwi wpływa negatywnie także na układ immunologiczny. Skutkuje to zwiększoną podatnością na infekcje wirusowe, bakteryjne oraz grzybicze.

Podwyższony poziom cukru stanowi ponadto doskonałe środowisko bytowania dla grzybów. Efekty wysokiego poziomu cukru we krwi widoczne są także na skórze. Staje się ona nadmiernie przesuszona, wrażliwa oraz cechuje się podatnością na uszkodzenia. Sygnał ostrzegawczy stanowi też zmiana masy ciała, nie wynikająca z innych czynników. W cukrzycy typu 1 często obserwuje się spadek masy ciała, natomiast w cukrzycy typu 2 jej wzrost.

Objawy cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 to choroba przede wszystkim dzieci i młodych dorosłych. Chorzy na cukrzycę typu 1 stanowią ok. 10% wszystkich chorych na cukrzycę. U większości chorych diagnozowana jest  przed 30. rokiem życia, a  najczęściej między 10. a 14. rokiem życia.

Cukrzyca typu 1 zaliczana jest do chorób autoimmunologicznych. W przebiegu tej choroby organizm atakuje własne komórki trzustki, prowadząc do ich niemal całkowitego zniszczenia, co uniemożliwia produkcję i wydzielania insuliny. W przypadku cukrzycy typu 1, pierwsze objawy mogą pojawić się nagle. Zwykle pojawia się spadek masy ciała, nie wynikający z diety czy też wzmożonej aktywności fizycznej. Występuje wzmożone pragnienie oraz wielomocz, senność, osłabienie, obniżenie odporności i zwiększona podatność na infekcje. Typowa jest skłonność do infekcji narządów płciowych zewnętrznych. Obserwuje się również objawy odwodnienia – suchość skóry oraz błon śluzowych, silne przekrwienie oraz pokrycie błony śluzowej jamy ustnej włóknikowym nalotem.

Objawy cukrzycy typu 2

Objawy cukrzycy typu 2 pojawiają się stopniowo. Jest to związane z powolnym rozwojem choroby. W początkowym etapie choroby, gdy poziom glukozy we krwi nie jest jeszcze wysoki, choroba przebiega bezobjawowo. Z tego względu konieczne jest regularne oznaczanie poziomu glukozy we krwi lub przeprowadzanie testu tolerancji glukozy u osób z ryzykiem jej wystąpienia.

Do grupy ryzyka należą przede wszystkim osoby otyłe, z nadciśnieniem tętniczym, chorobami serca oraz takie, u których choroba ta występuje w rodzinie. Objawy stają się coraz bardziej zauważalne wraz z postępującym niszczeniem komórek beta trzustki, które nie są zdolne do produkcji odpowiedniej ilości insuliny. Wówczas można zaobserwować charakterystyczne objawy dla cukrzycy, czyli nadmierne pragnienie, wielomocz, ogólne osłabienie oraz nadmierne uczucie zmęczenia i senności, skłonność do infekcji układu moczowo-płciowego.

Chociaż cukrzyca typu 2 kojarzona jest przede wszystkim z nadmierną masą ciała, to jednak u osób z bardzo wysokim poziomem glukozy we krwi, może dojść do znacznego spadku masy ciała. Jest to spowodowane niemożnością wprowadzania glukozy do komórek organizmu i wykorzystywaniu jej jako materiał energetyczny, będące wynikiem braku insuliny.

Objawy cukrzycy u dzieci

Dzieci chorują przede wszystkim na cukrzycę typu 1. Ten typ cukrzycy występuje aż u 90% wszystkich dzieci z cukrzycą. Pojawiają się typowe objawy cukrzycy. Dodatkowo, w początkowym stadium występuje wzmożone łaknienie, które nie skutkuje wzrostem masy ciała, następnie łaknienie znacznie się osłabia. Mogą również występować zaburzenia widzenia w postaci widzenia zamazanego. Przewlekła hiperglikemia może skutkować upośledzeniem wzrastania oraz podatnością na zakażenia. Szczególnie często występują zakażenia grzybicze. Środowisko obfitujące w cukier sprzyja rozwojowi tych drobnoustrojów.

W przebiegu cukrzycy u dzieci mogą również występować niecharakterystyczne objawy, jak zaczerwienienie twarzy oraz ciemnoczerwona barwa warg, co wynika z odwodnienia. Można także zaobserwować przyspieszenie i pogłębienie oddechów oraz występowanie kurczy mięśniowych. Objawem może być także zapalenie gardła przebiegające z silnym zaczerwienieniem oraz obecnością białego, włóknikowego nalotu.

Cukrzyca ciążowa – objawy

Jako cukrzycę ciążową określa się zaburzenia gospodarki węglowodanowej, skutkujące zwiększonym poziomem glukozy we krwi, które po raz pierwszy zostały zaobserwowane w ciąży. Najczęściej cukrzycę ciążową rozpoznaje się pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży.

Przypadłość ta zwykle występuje u kobiet, u których występują czynniki ryzyka takie, jak:
•    wiek powyżej 35 lat,
•    cukrzyca ciążowa w poprzednich ciążach,
•    urodzenie dziecka o masie urodzeniowej powyżej 4 kg,
•    wielorództwo,
•    nadciśnienie tętnicze,
•    nadwaga przed ciążą,
•    cukrzyca typu 2 występująca w rodzinie,
•    zgon wewnątrzmaciczny płodu w przeszłości.

W przebiegu cukrzycy ciążowej nie występują zwykle żadne objawy, dlatego tak ważne jest oznaczanie poziomu glukozy we krwi oraz przeprowadzanie testu tolerancji glukozy w odpowiednim okresie ciąży. Nieleczona cukrzyca ciążowa może skutkować wystąpieniem powikłań zarówno u matki, jak i u płodu. Przede wszystkim zwiększa się ryzyko makrosomii płodu. Mówi się o niej wówczas, gdy masa ciała płodu jest zwiększona w stosunku do wieku ciążowego. Nie jest to bez znaczenia, gdyż zwiększa ryzyko powikłań okołoporodowych u matki i płodu.

Choć kobiety z cukrzycą ciążową często obawiają się, że ich dziecko również będzie chorowało na cukrzycę, to jednak noworodkowi matki z cukrzycą ciążową grozi przede wszystkim niedocukrzenie. Pamiętaj więc, że nawet jeśli dobrze się czujesz, nie powinnaś lekceważyć zlecanych przez ginekologa badań w okresie ciąży.

Sprawdź też: Cukrzyca – co to jest, jakie są jej rodzaje, przyczyny i leczenie

Cukrzyca u mężczyzn – objawy

Większość objawów cukrzycy jest taka sama zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Jednak występowanie pewnych objawów jest charakterystyczne jedynie dla mężczyzn. Cukrzyca może u panów powodować stany zapalne narządów moczowo-płciowych, które skutkują obrzękiem i zaczerwienieniem napletka. Dodatkowo, bardzo częstym objawem cukrzycy u mężczyzn, który zdecydowanie powinien być sygnałem alarmującym, są zaburzenia erekcji. Nierzadko zdarza się, że są one lekceważone i przypisywane innym przyczynom. Jednak problemy z erekcją u mężczyzn nigdy nie powinny być lekceważone.

Piśmiennictwo:

1. Craig M., Jefferies C., Dabelea D., Balde N., Seth A., Donaghue K.
   Definition, epidemiology, and classification of diabetes in children and adolescents. Pediatric Diabetes, 2014; 15(20): 4–17
2. Grzelak T., Janicka E., Kramkowska M., Walczak M., Czyżewska K. Cukrzyca ciążowa – skutki niewyrównania i podstawy regulacji glikemii. Nowiny Lekarskie 2013; 82(8): 163-169
3. Zasady postępowania w cukrzycy – zalecenia dla lekarzy POZ (aktualizacja 2019). Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce i Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego zalecane przez Konsultantów Krajowych w dziedzinie medycyny rodzinnej i w dziedzinie diabetologii