Spis Treści
Czym jest skręt jądra i kto jest na niego narażony?
Co to jest skręt jądra? Określa się w ten sposób patologię, w której ramach dochodzi do obrotu jądra wraz z powrózkiem nasiennym wokół ich osi długiej, co prowadzi do zamknięcia światła naczyń żylnych i tętniczych biegnących w powrózku nasiennym, które doprowadzają i odprowadzają krew z jądra i do niego. Anatomiczny podział tej przypadłości wygląda następująco:
- Zewnątrzosłonkowy – obrót jądra i powrózka nasiennego następuje wraz z osłonkami jądra. Ten skręt jądra u dziecka, zwłaszcza u noworodków, występuje najczęściej. Jądra przemieszczające się do worka mosznowego z jamy brzusznej dziecka nie są jeszcze właściwie przytwierdzone do dna moszny, co stanowi predyspozycję do skrętu,
- Wewnątrzosłonkowy – dochodzi do niego w pozostałych grupach wiekowych (najczęściej u nastolatków w okresie dojrzewania) i polega on na skręcie jądra i powrózka nasiennego w obrębie osłonek jądra bez ich rotacji. Jest to najczęściej występujący rodzaj tej przypadłości.
Zamknięcie przepływu krwi w naczyniach dostarczających tlen i substancje odżywcze to stan wymagający natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Na skręt przyczepka jądra u dziecka cierpi nawet 1 chłopiec na 1500 przed ukończeniem pełnoletności. Jest to 15% schorzeń moszny. Największą liczbę przypadków notuje się wśród dzieci w pierwszym roku życia i w wieku około 12 lat.
Najczęstsze objawy skrętu jądra
Skręt jądra objawy wykazuje poprzez silny ból jądra, który pojawia się nagle. Często promieniuje on do pachwiny i podbrzusza, przez co dzieci często podają ból brzucha jako główną dolegliwość. Jest on na tyle silny, że może wywoływać nudności i wymioty, a kiedy skręt następuje w trakcie snu, powoduje wybudzenie. Przez zastój krwi w obrębie jądra, staje się ono twarde i obrzęknięte. Jak boli skręt jądra? Silną bolesność odczuwa się zwłaszcza przy dotyku, ale najbardziej niepokojące jest samoistne ustąpienie dolegliwości, świadczące o odnerwieniu jądra.
Skręt przyczepka jądra objawy daje także w postaci skrócenia powrózka, przez co jądro nieprawidłowo układa się w worku mosznowym. Zazwyczaj jest ono wtedy ułożone poprzecznie bądź podciągnięte do góry, a próby jego sprowadzenia na dno moszny poprzez pociąganie ku dołowi skutkuje nasileniem dolegliwości. Na późniejszym etapie schorzenia może wystąpić martwica ze stanem zapalnym, objawiająca się zaczerwienieniem i obrzękiem moszny.
Skręt jądra u dziecka
Wiek istotnie wpływa na ryzyko wystąpienia opisywanej przypadłości. Widząc na mosznie dziecka zaczerwienienie, można podejrzewać wystąpienia skrętu jądra. Ważną rolę w diagnozie pełni czujność rodziców, ponieważ dzieci nie potrafią przekazać informacji o lokalizacji bólu. U chłopców poniżej 18. roku życia dolegliwość ta stanowi 0,5% przyjęć w szpitalnych oddziałach ratunkowych.
Diagnostyka skrętu jądra
Jak rozpoznać skręt jądra? Podstawą rozpoznania jest zbadanie przez lekarza i zebranie dokładnego wywiadu. Pacjent musi podać okoliczności, gdyż skręt jądra poprzedzony jest często wysiłkiem fizycznym albo urazem. Lekarz stwierdza również czy jądro w mosznie jest ułożone poprzecznie lub podciągnięte ku górze oraz czy jest wrażliwe na dotyk i czy skóra moszny jest pozaciągana.
Gdy diagnozowany jest skręt jądra, USG z funkcją doppler to podstawowe badanie. Pozwala ono na uwidocznienie przepływu krwi. Brak przepływu krwi lub znaczne jego obniżenie w jądrze może wskazywać na skręt jądra. Wykonać można także scyntygrafię oraz rezonans magnetyczny, który umożliwia uzyskanie obrazu skręconego jądra.
Skręt jądra – leczenie i rekonwalescencja
Kiedy występuje skręt jądra, leczenie należy podjąć niezwłocznie, ponieważ jest to stan nagły, grożący nieodwracalnymi zmianami, a nawet utratą jądra. Jeśli odkręcenie jądra przeprowadzi się w ciągu 6 godzin od wystąpienia objawów, jest ono zazwyczaj skuteczne i ukrwienie zostaje przywrócone. Operacja jest konieczna, żeby przeprowadzić fiksację jądra, czyli przymocowanie go do ściany moszny, żeby zapobiec kolejnemu skrętowi. Im krótszy czas upływa od pojawienia się objawów do operacji, tym lepsze są rokowania i większe szanse na zachowanie pełnej sprawności narządu.
Skręt jądra – powikłania i skutki
Czy skręt jądra jest groźny? Zbyt długie zwlekanie z podjęciem leczenia grozi nawet usunięciem jądra. Rewizja moszny także obarczona jest ryzykiem powikłań, np. zakażeniem rany pooperacyjnej albo krwiakiem pooperacyjnym w obrębie moszny. Krwiak ten w większości przypadków wchłania się samoistnie i nie wymaga ponownej operacji. W czasie rewizji moszny następuje przecięcie osłonek jądra, przez co może pojawić się wodniak pooperacyjny, czyli zbiornik płynu wokół jądra. Z uwagi na bliskość worka mosznowego i odbytu koniecznie w okresie po operacji trzeba dbać o higienę:
- Przemywanie rany środkiem odkażającym,
- Codzienna zmiana bielizny,
- Częste zmienianie opatrunków.
Literatura:
1. Krakós M, Niedzielski J. Ostra moszna — wciąż aktualny problem kliniczny. Chir Pol. 2006;8(3):191-197.
2. Kułaczkowska J, Adamkiewicz A. Diagnostyka i postępowanie w skręcie jądra. Podyplomie.
3. Skręt jądra w materiale Oddziału Chirurgii, Urologii i Traumatologii Dziecięcej Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego im. Władysława Buszkowskiego w Kielcach w latach 2008-2013. Post Nauk Med.
dr Bartek Kulczyński Dyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.