Jak rozpoznać odwodnienie? Najczęstsze objawy

Ogólnie o odwodnieniu

Odwodnienie organizmu może nieść za sobą bardzo poważne konsekwencje. Szczególnie niebezpieczne jest dla dzieci oraz osób starszych, bowiem w skrajnych wypadkach może dla nich stanowić sytuację zagrożenia życia. Na wystąpienie odwodnienia jesteśmy narażeni przede wszystkim podczas biegunek, wymiotów, czy też wysokiej gorączki, ale również wówczas, gdy wzrasta temperatura otoczenia, a ilość utraconej wraz z potem wody nie jest równoważona przez jej podaż. Przed okresem upałów warto wiedzieć jak rozpoznać odwodnienie, jak mu zapobiec oraz co zrobić, kiedy zauważymy objawy odwodnienia.

Przyczyny odwodnienia

Odwodnienie jest poważnym stanem, do którego dochodzi w wyniku nadmiernej utraty wody z organizmu i/lub niedostatecznej jej podaży. Odpowiednie nawodnienie organizmu jest niezwykle istotne, ponieważ warunkuje prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu. Woda w naszym organizmie odgrywa niebagatelną rolę, bowiem odpowiada m.in. za wewnątrzustrojowy transport składników odżywczych, tworzenie środowiska dla procesów metabolicznych, czy chociażby udział w termoregulacji. Dlatego nie może jej zabraknąć!

Wyróżnia się odwodnienie izo-, hipo- oraz hipertoniczne. Odwodnienie izotoniczne ma miejsce wówczas, gdy dochodzi do równoważnej utraty wody i elektrolitów. Odwodnienie hipotoniczne charakteryzuje się większą utratą elektrolitów, natomiast hipertoniczne – większą utratą wody w stosunku do elektrolitów. W każdym wypadku należy dążyć do przywrócenia utraconej równowagi.

Nie lekceważ pierwszych objawów odwodnienia

Pierwsze objawy odwodnienia to wzmożone pragnienie, ból i zawroty głowy oraz suchość śluzówek jamy ustnej. Odwodnieniu towarzyszy również rzadsze oddawanie moczu, jak również zmiana jego zabarwienia na kolor ciemnożółty. Ponadto pojawia się senność, rozdrażnienie i brak apetytu.

Jeśli nie zostaną uzupełnione utracone płyny, w dalszej kolejności występuje przyspieszenie akcji serca, redukcja pocenia, gorączka oraz utrata elastyczności skóry – uciśnięta skóra wraca do poprzedniego kształtu po chwili, a nie natychmiast jak ma to miejsce w przypadku skóry dobrze nawodnionej.

W dalszym etapie może dojść do niebezpiecznego spadku ciśnienia tętniczego krwi, utraty przytomności, a nawet drgawek.

Odwodnienie może być naprawdę niebezpieczne. Wybierając się na letni spacer pamiętajmy, aby zabrać ze sobą butelkę wody.

Jak zapobiec odwodnieniu?

Bardzo ważne jest, aby w porę zapobiec odwodnieniu. Jest to szczególnie ważne u dzieci, u których do odwodnienia może dojść bardzo szybko, a także u osób starszych, które to mają zmniejszone pragnienie, a objawy odwodnienia są u nich mało specyficzne. Ponadto szczególną uwagę, zwłaszcza w trakcie upałów należy zwrócić na osoby starsze stosujące leki moczopędne, powodujące zwiększoną utratę wody. Zadbajmy o naszych seniorów i przypominajmy im o konieczności uzupełniania płynów.

Niezależnie od wieku, powinniśmy pamiętać, aby uzupełniać utraconą wodę. Im większa utrata wody (spowodowana biegunką, wymiotami, wysoką gorączką, czy też wysoką temperaturą otoczenia), tym większa powinna być podaż płynów. Pamiętajmy, że w normalnych warunkach dobowe zapotrzebowanie na wodę dla osoby dorosłej wynosi od 25 do 35 ml/kg masy ciała. I tak, kobieta powinna przyjmować ok. 2 l płynów na dobę, natomiast mężczyzna ok. 2,5 l. Jeśli chodzi o niemowlęta, powinny one przyjmować 100-190 ml/kg masy ciała.

Gdy wystąpią objawy odwodnienia, powinniśmy wyrównać ubytek płynów poprzez podanie wody, a jeszcze lepiej będzie jeśli zastosujemy doustne płyny nawadniające. Ważne jest, aby uzupełniać płyny stopniowo. Należy je przyjmować regularnie, mniejszymi porcjami, zamiast jednorazowo w dużej ilości. Przy odwodnieniu znacznego stopnia konieczna może okazać się pomoc lekarza.

Piśmiennictwo:

1. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.19.1.1.
2. https://dieta.mp.pl/sport/107981,gospodarka-wodno-elektrolitowa-organizmu-profilaktyka-odwodnienia-i-strategie-prawidlowego-nawadniania-sportowcow