Spis Treści
Rozwój noworodka tydzień po tygodniu
Dla nas dorosłych tydzień to bardzo krótki okres czasu. Jednak w życiu noworodka w ciągu tygodnia wiele się zmienia. W pierwszym tygodniu życia noworodki odsypiają trudy związane z porodem. To również okres adaptacji do nowych warunków. W tym okresie noworodek przede wszystkim śpi, je, wydala i płacze.
Do 48 godzin noworodek wydala smółkę, co jest oznaką, że jelita funkcjonują prawidłowo i podejmują pracę. W pierwszych dniach życia obserwuje się spadek masy ciała do 10%. Jest to zjawisko fizjologiczne. Dzieci w pierwszym tygodniu życia nie widzą dobrze, za to mają wyczulony zmysł węchu oraz słuchu. Potrafią rozpoznawać głosy rodziców. Wygląd dziecka może być dla młodych rodziców nieco zaskakujący. Skóra dziecka jest pomarszczona i zaróżowiona. Mogą na niej występować niewielkie krwiaki. Czaszka jest nieforemna, co wynika z odkształceń w wyniku przebytej drogi przez kanał rodny. Może występować trądzik niemowlęcy oraz lanugo, czyli delikatny meszek obecny na całym ciele.
W drugim tygodniu życia, noworodek potrafi już skupić wzrok na przedmiotach znajdujących się w niewielkiej odległości (20 – 35 cm). W tym czasie noworodki bardzo chętnie obserwują twarze. Nadal przesypiają większość dnia, a karmienie powinno odbywać się na żądanie. Ok. 10 dnia życia noworodki odzyskują wagę urodzeniową. W drugim tygodniu życia można zaobserwować wiele odruchów bezwarunkowych:
- chwytania – noworodek potrafi bardzo silnie zacisnąć piąstki na włożonym do jego dłoni palcu,
- Moro – po usłyszeniu hałasu dziecko rozprostowuje rączki, po czym przyciska je z powrotem do siebie,
- Babińskiego – ruch po stópce dziecka w kierunku od pięty do palców powoduje odgięcie dużego palca u stopy i zginanie małych palców do środka,
- kroczenia – noworodek podtrzymany pod paszkami nad podłożem przebiera nóżkami w taki sposób, jak gdyby chodził,
- Rootinga – dotknięcie dziecka w policzek powoduje odwrócenie przez nie głowy w tym kierunku i otwarcie ust.
Mówi się, że w trzecim tygodniu życia uwidacznia się charakter dziecka. Noworodek jest coraz bardziej aktywny, ale również częściej płacze i trudniej go uspokoić. Trzytygodniowy noworodek ma coraz lepszy wzrok, choć jego widzenie nadal jest zamazane. Podejmuje również pierwsze próby podnoszenia główki w pozycji z leżenia na brzuchu.
Pod koniec czwartego tygodnia życia u większości dzieci zanika kikut pępowiny, żółtaczka fizjologiczna, trądzik noworodkowy i opuchlizna. Główka staje się kształtna. Noworodek zaczyna lepiej widzieć i potrafi wodzić wzrokiem za kontrastowymi barwami. W tym okresie potrafi również podnosić główkę leżąc na brzuchu.

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu
Po ukończeniu pierwszego miesiąca życia, maluch przestaje być noworodkiem i staje się niemowlęciem. To okres, kiedy w rozwoju dziecka zachodzi wiele zmian.
W drugim miesiącu życia niemowlę potrafi podnosić główkę i przytrzymać ją przez 10 sekund. Bardzo lubi obserwować twarze i rozpoznaje już twarz mamy, na którą reaguje uśmiechem. Samodzielnie domaga się jedzenia i pod koniec drugiego miesiąca wypowiada pierwsze samogłoski.
W trzecim miesiącu życia zaobserwować można wyraźną reakcje na bodźce dźwiękowe, które powoduje odwrócenie główki w kierunki źródła dźwięku. Niemowlę zaczyna poznawać swoje ciało poprzez dotykanie go. Często wkłada palce do buzi. Rozpoczyna się głużenie. Dziecko przybiera na wadze ok. 700 g.
Czwarty miesiąc życia to okres, w którym znacznie wzrasta ruchliwość niemowlaka. Potrafi już on podnosić nie tylko główkę, ale również klatkę piersiową. Głośno się śmieje i wyciąga rączki do zawieszonych w wózku lub na łóżeczku zabawek. Niemowlę ma już ustabilizowany rytm dnia i śpi 2 – 3 razy w ciągu dnia. Zaczyna głośno się śmiać.
W piątym miesiącu życia masa ciała dziecka podwaja się w stosunku do masy urodzeniowej. Długość ciała jest ok. 10 cm większa. Niemowlę wypowiada pierwsze sylaby.
W szóstym miesiącu życia niemowlę potrafi już przewracać się z pleców na brzuch i odwrotnie. Dotykiem bada swoje ciało. Coraz częściej gaworzy. W tym okresie mogą pojawić się pierwsze ząbki. Szósty miesiąc życia dziecka to moment, kiedy rozpoczyna się indywidualny rozwój dziecka, a więc mogą występować wyraźne różnice w rozwoju poszczególnych dzieci.
Siódmy miesiąc życia to czas, kiedy niemowlę nabywa wiele nowych umiejętności. Potrafi już siedzieć, pełzać oraz podciągać się do przodu. Umie już trzymać zabawki w dwóch rączkach, uczy się gryźć i żuć. Może już reagować na swoje imię.
W ósmym miesiącu życia niemowlę potrafi obracać się wokół własnej osi, samodzielnie siedzi, chociaż ma jeszcze problem z utrzymaniem prostych pleców. Potrafi chwytać całymi palcami, ale nie opuszkami palców.
W dziewiątym miesiącu życia dziecko potrafi już siedzieć wyprostowane przez około minutę. Może już raczkować. Chętnie naśladuje zabawy manualne i potrafi świadomie powtarzać sylaby.
Dziesiąty miesiąc życia charakteryzuje wzrost sprawności ruchowej, dziecko potrafi szybko raczkować i siedzieć wyprostowane. Lubi naśladować gesty oraz mimikę osób z otoczenia. Chętnie bawi się małymi przedmiotami.
W jedenastym miesiącu życia niemowlę sprawnie raczkuje i samodzielnie wstaje, przytrzymując się mebli. Potrafi również samodzielnie jeść pokarm przygotowany w niewielkich kawałkach.
W dwunastym miesiącu życia masa ciała niemowlęcia potraja się w stosunku do masy urodzeniowej. Niemowlak próbuje już samodzielnie chodzić, wypowiada pierwsze słowa, rozpoznaje domowników i wypełnia niektóre polecenia. Zwykle posiada już ok. 6 zębów.
Dziecko 1 rok
Dziecko po skończeniu pierwszego roku życia bardzo lubi chodzić trzymane za rękę i powoli staje się gotowe do wykonania samodzielnego kroku. Potrafi już chwycić palcami drobny przedmiot, jak również wkładać jeden przedmiot w drugi. Zaczyna bawić się klockami. Ma coraz większą kontrolę nad ruchami precyzyjnymi, lubi pokazywać wszystko palcem, a podczas czytania potrafi samodzielnie przewracać strony. Roczne dziecko rozpoznaje już obiekty i próbuje je zidentyfikować. Rozpoznaje również swoje zabawki i ubrania, a także własne odbicie w lustrze. Dziecko w tym wieku interesuje się innymi dziećmi, jednak nie potrafi jeszcze bawić się z nimi wspólnie. Najlepiej czuje się w towarzystwie najbliższej rodziny.
Potrafi już wymawiać ze zrozumieniem pierwsze słowa, wykonuje proste polecenia i zdobywa coraz większą niezależność. Roczne dziecko umie już posługiwać się przedmiotami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz wykonuje czynności w sposób celowy. Potrafi również naśladować głosy wydawane przez zwierzęta, jak również odróżnia je od dźwięków wydawanych przez ludzi.
Źródła:
Krawczyński M. Harmonogram prawidłowego rozwoju na pierwsze 2 lata życia. Portal mp.pl
mgr farm. Patrycja Jakimik Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
NowaFarmacja.pl
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Uczestniczy w licznych szkoleniach z zakresu opieki farmaceutycznej. Na co dzień pracuje jako farmaceuta w aptece, gdzie z pasją i zaangażowaniem dzieli się swoją wiedzą z pacjentami.