Dieta przy karmieniu piersią wcześniaka - jakie jeść produkty?

Zacznijmy od istotnego, choć wciąż mało znanego faktu, iż dieta nie ma wpływu na skład mleka, tj. ile znajduje się w nim białka, węglowodanów i tłuszczu. Dieta matki nie ma istotnego znaczenia, jeśli chodzi o zawartość witamin i składników mineralnych w jej mleku. To, co matka je, ma wpływ ewentualnie na jakość tłuszczu mlecznego oraz niektórych składników, których nośnikiem jest tłuszcz – np. witamin A, D, E. Dieta może też mieć wpływ na ilość jodu i selenu w mleku.

Tak więc nie powinno się demonizować diety matki i sugerować, że pewne jej składniki w jakiś sposób przenikają do mleka, które spożywa następnie noworodek. Organizm nawet na nie w pełni idealnie zbilansowanej diecie potrafi wyprodukować najlepszej jakości pożywienie dla dziecka. Najważniejsza informacja związana z dietą przy karmieniu piersią (wcześniaka, ale i każdego noworodka) jest taka: dieta matki karmiącej powinna być normalną, zdrową, standardową dietą.

Jakie mity należy rozwiać?

• jedzenie surowych produktów – choć w ciąży jest zakazane spożywanie produktów takich, jak sushi, tatar, surowe jaja, to podczas karmienia ta zasada już nie obowiązuje;
• dieta lekkostrawna – jej zastosowanie w okresie karmienia jest uzasadnione tylko wówczas, gdy poród był bardzo ciężki (np. przebiegał z utratą dużej ilości krwi), przez cięcie cesarskie lub występują problemy z układem pokarmowym matki – w innych wypadkach dieta lekkostrawna nie jest potrzebna, a ciężkostrawne produkty wywołujące wzdęcia nie przechodzą w żaden sposób do krwiobiegu, by wpływać na takie dolegliwości u dziecka;
• dieta bezlaktozowa a kolki u dziecka – nie ma zasadności stosowania diety bezlaktozowej i bezmlecznej prewencyjnie u matki karmiącej, podobnie nie ma podstaw do przerywania karmienia piersią z powodu kolki niemowlęcej. Także dla wcześniaka mleko matki jest najlepszą opcją odżywiania (czasami z dodatkiem preparatów wzmacniających itp.) i dieta matki – po raz kolejny – nie ma wpływu na dolegliwości pokarmowe u dziecka;
• ostre potrawy, wyraziste przyprawy i ich smak przechodzący do mleka – w pewnym stopniu może dojść do zmiany smaku mleka matki w zależności od jej diety, ale nie wpływa to w żaden sposób negatywnie na rozwój dziecka, wręcz przeciwnie – jeśli dziecko będzie wyczuwać różne posmaki w mleku matki, szybciej nauczy się różnorodnych aromatów i łatwiej będzie akceptować posiłki podawane w trakcie rozszerzania diety.

Czego matka karmiąca powinna unikać?

Te zasady dotyczą nie tylko okresu karmienia, ale i diety każdego człowieka – także dziecka w trakcie rozszerzania diety i każdej osoby, która ma na względzie swoje zdrowie. W diecie powinno znaleźć się jak najmniej:

• tłuszczów trans i nasyconych kwasów tłuszczowych (np. w żywności przetworzonej, herbatnikach i ciastkach, słonych przekąskach, margarynach, wyrobach cukierniczych itp.),
• cukru (jego nadmiaru, głównie w postaci syropów, białego cukru, słodów itp.),
• barwników, konserwantów, wzmacniaczy smaku, składników dodanych do żywności, szczególnie syntetycznych a nie naturalnych;

Co powinno znaleźć się w diecie matki karmiącej wcześniaki (i nie tylko)?

• warzywa i owoce – najlepiej co najmniej 5 porcji dziennie (1 porcja warzyw lub owoców to około 80-100 g każdego z nich),
• produkty zbożowe pełnoziarniste (jak ryż brązowy, makaron pełnoziarnisty, kasze gryczana i pęczak, pieczywo razowe, mąka pełnoziarnista),
• źródła białka – chude mięsa, ryby, nabiał, jaja (nabiał najlepiej półtłusty, o zawartości tłuszczu 1,5-2%),
• orzechy, pestki, nasiona, tłuszcze roślinne (tu uwaga na ich kaloryczność, warto poprzestać na 1-2 garstkach/łyżkach tych produktów dziennie),
• woda (podstawowy składnik warunkujący odpowiednie nawodnienie, a tym samym baza do powstawania mleka matki – około 1,5-2 litry dziennie).

Źródła:

Netting M.J., Middleton M.P.H., Makrides M.: Does maternal diet during pregnancy and lactation affects outcomes in offspring? A systematic review of food-based approaches. Nutrition 30 (2014) 1225-1241
Karmienie piersią. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Standardy Medyczne/Pediatria 2016 T. 13 9-24.