Spis Treści
Dieta dla dzieci z rotawirusem
Infekcja powiązana z rotawirusem najczęściej objawia się biegunką, zazwyczaj o umiarkowanym nasileniu. Dlatego dieta przy zakażeniu rotawirusem powinna być przede wszystkim ukierunkowana na ten objaw. A więc powinna łagodzić biegunkę i działać przeciwbiegunkowo, jednocześnie zapewniając odpowiedną podaż wody, by nie doszło do odwodnienia, a ponadto menu powinno być bogate w składniki mineralne i witaminy, których utrata podczas biegunki i wskutek szalejącego stanu zapalnego jest wyższa, niż na co dzień. Dziecko podczas choroby powinno jeść częściej, ale w małych porcjach, nawet 6-7 posiłków dziennie. Do tego bardzo ważne jest podawanie płynów w ilości około 2-2,5 litrów dziennie (a w razie potrzeby nawet więcej, szczególnie przy intensywnej biegunce!).
Jeśli chodzi o zalecany płyny, które pić w diecie podczas rotawirusa, to przede wszystkim powinna to być woda. Można podawać wodę z domowymi kompotami lub syropami w formie rozcieńczonego, lekko słodkiego napoju. Pamiętajmy jednak, że soki owocowe, nawet te 100% oraz te domowe, jeśli nie będą rozcieńczane, to mogą prowadzić do wzmocnienia objawów biegunkowych. Zalecane są też słabe napary herbat i ziół, na przykład ziół o działaniu przeciwbiegunkowym: mięty pieprzowej, babki lancetowatej, pięciornika, rdestu ptasiego, kory dębu, ziele borówki, kolendry, piołunu. W przypadku ziół można pić wywar z jednej łyżeczki suszu 2-3 razy dziennie. W sytuacji utrzymującej się biegunki rozwiązaniem mogą też być doustne płyny nawadniające, których podawanie zmniejszy ryzyko odwodnienia, ale i utraty elektrolitów.
Co jeść przy rotawirusie u dorosłych?
Posiłki zalecane w diecie przy rotawirusie zarówno u dzieci, jak i dorosłych są podobne. Zazwyczaj choroba przebiega z biegunką, więc podstawową kwestią jest lekka strawność diety. Dieta na rotawirusa powinna zawierać mało błonnika. Zaleca się więc tymczasowe zrezygnowanie z surowych owoców i warzyw, lepiej wybierać podgotowane, przetarte, zmiksowane. Jednak podawanie warzyw i owoców w diecie na zakażenie rotawirusem jest koniecznością, ponieważ są one jednymi z najlepszych źródeł dobrej jakości witamin i składników mineralnych o wysokiej przyswajalności. Kasze, ryż czy makarony pełnoziarniste warto zastąpić tymi lekkostrawnymi, a więc najlepiej wybierać kaszę jaglaną, mannę, kukurydzianą czy perłową, a także ryż basmati i makaron pszenny. Dozwolone w diecie przy zakażeniu rotawirusem są też ziemniaki czy bataty, ale oczywiście ugotowane albo upieczone i przygotowane najlepiej w formie puree.
Bardzo istotne jest, by w przebiegu choroby zrezygnować z dań smażonych, produktów wędzonych, a także zawiesistych i tłustych sosów, polew czy innychtego typu dodatków. Po pierwsze są one bardzo ciężkostrawne, dodatkowo podrażniają błonę śluzową układu pokarmowego (już wystarczająco osłabioną wirusem), a ponadto są bogate w sól. Warto wybierać chude mięsa i chude ryby, do diety włączać produkty mleczne (szczególnie te fermentowane, jak jogurt czy kefir). Co do produktów mlecznych – być może, że okaże się konieczne wprowadzenie na czas choroby produktów mlecznych bez laktozy. Stwierdzono bowiem, że w przebiegu zakażenia rotawirusem może dochodzić do tymczasowej nietolerancji cukru mlecznego – laktozy. Jednak wspomniane fermentowane produkty mleczne nie powinny być wykluczone z diety (a jedynie zmienione na wersje bezlaktozowe), ponieważ są źródłem dobroczynnych bakterii kwasu mlekowego, kolonizujących florę bakteryjną jelit.
Taką delikatną dietę warto stosować nie tylko w okresie objawowej choroby, ale i kilka dni po polepszeniu samopoczucia.

Rotawirus leczenie + coca-cola?
Czasami można napotkać na informację, że cola na rotawirusa to dobry sposób. Osobom, które wierzą w tę tezę prawdopodobnie wydaje się to korzystne, ponieważ cola jest napojem gazowanym, drażniącym – i być może jej popijanie mogłoby według nich podziałać także podrażniająco na strukturę wirusa. Niestety nie potwierdzają tego żadne rzetelne i wiarygodne źródła naukowe ani stanowiska specjalistów. Co więcej, cola i inne napoje gazowane są wręcz niezalecane w przebiegu rotawirusa, ponieważ – co gorsza – mogą pogarszać samopoczucie, wzmagać objawy, a ponadto napoje takie zawierają ogromną ilość cukru i szkodliwe konserwanty.
Rotawirus a brak apetytu
Powyżej piszemy o diecie na rotawirusa i polecamy, jak powinien wyglądać jadłospis w okresie choroby. Ale co w sytuacji, gdy chory nie ma apetytu? To także częsty objaw zakażenia rotawirusem – co wtedy? Najważniejsze to wówczas podawanie płynów, które zostały wyżej wymienione. Można też częściej wprowadzać posiłki w formie płynnej, które są chętniej spożywane i łatwiejsze do zjedzenia podczas braku apetytu. Koktajle z jogurtu i banana czy zupy kremy to jedne z prostych, a pożywnych propozycji. Między posiłkami chory może przegryzać sucharki czy wafle ryzowe, pieczywo z dodatkiem masła – wszystko po to, by nie dopuszczać do głodówki i odwodnienia. Pamiętajmy, że niedobór makroskładników, jak i witamin i składników mineralnych znacznie zwiększają ryzyko wydłużenia infekcji, a nawet pogłębienia jej objawów i pojawienia się poważniejszych konsekwencji zdrowotnych.
Podsumowując, dieta dziecka z rotawirusem, ale też dorosłego, powinna przede wszystkim być dostosowana do zapotrzebowania kalorycznego chorej osoby i powinna być lekkostrawna. Jednocześnie należy nieustannie dbać o zapewnienie odpowiedniego nawodnienia organizmu, co przy biegunce i gorączce może być największym wyzwaniem. Podczas zakażenia należy – niezależnie od stosowanej diety – na bieżąco monitorować stan chorego i jego żywieniowe „zachcianki”. W przypadku obniżonego apetytu chory może nie być skory do zjedzenia pewnych grup produktów czy dań, ale być może, że ma chęć na inne, konkretne przekąski. Warto więc wtedy wsłuchać się w wymagania organizmu chorego – ponieważ może to być jedyny sposób na zapewnienie mu energii w postaci kalorii.
Literatura:
- Oleksy M. i wsp.: Występowanie rotawirusów i adenowirusów u dzieci z objawami biegunki na terenie Dolnego Śląska. Hygeia Public Health 2015, 50(4): 598-603.
- Socha J. Choroby przewodu pokarmowego. [w:] Pediatria. Tom 1. Kubicka K, Kawalec W. PZWL, Warszawa 2010: 345-358.
- Bishop R. Discovery of rotavirus: implications for child heath. J Gastroenterol Hepatol 2009, 24(Suppl 3): 81-85.
- Ołdak E, Sulik A, Rotkiewicz D, Al.-Hwish MA. Ostre biegunki wirusowe u dzieci. Wiad Lek 2006, 59(7-8): 534-537.
mgr farm. Ewelina DrelichDoktorantka Collegium Medicum w Bydgoszczy
NowaFarmacja.pl
Absolwentka farmacji na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Jej pasją jest bezpieczeństwo stosowania produktów leczniczych, co jest tematem pracy doktorskiej na Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Autorka licznych tekstów edukacyjnych w pismach dla farmaceutów..