Diagnoza i leczenie zespołu aspergera

Spis Treści

Diagnoza zespołu Aspergera - zespół Aspergera test

Zespół Aspergera w dużym stopniu przypomina inną przypadłość z tej samej grupy zaburzeń – autyzm dziecięcy. Jej głównymi cechami są: problemy w interakcjach społecznych, ograniczone i powtarzające się zachowania często nieadekwatne do sytuacji czy wieku rozwojowego, hiper- lub hiporeaktywność na bodźce. W zaburzeniu tym często dochodzi do problemów w relacjach z rówieśnikami, niemożności utrzymania kontaktów, niechęci do rozpoczynania czy prowadzenia rozmowy. Dzieci z tym zaburzeniem nie umieją zrozumieć żartów, ironii, ich mowa i sposób rozumienia ludzi są bardzo stereotypowe. Dzieci te cierpią na różnego rodzaju zaburzenia sensoryczne. Mimo, że te objawy są poważne, to i tak w zespole Aspergera zauważa się dużo łagodniejsze formy tych zaburzeń, niż w autyzmie. Nadal jednak diagnoza zespołu Aspergera czasami sprawia problemy specjalistom, ponieważ nie u każdego dziecka objawy są tak klasyczne. Warto w tym miejscu dodać, że dotyczy właśnie dzieci w wieku rozwojowym, pierwsze objawy mogą uwidaczniać się poprzez opóźnienie nauki mowy, ruchów – czyli już u dziecka mającego 1-2 lata.

Diagnostyka zespołu Aspergera przebiega przede wszystkim za pomocą specjalnych testów psychologicznych, spośród których najczęściej wykorzystywany test na zespół Aspergera dla dzieci to Australijska Skala dla Zespołu Aspergera. Mierzy ona umiejętności emocjonalne i społeczne oraz pozwala na określenie stopnia nasilenia różnego rodzaju cech i tym samym na odpowiedzenie na pytanie – na ile te cechy już są zaburzeniem.

Kto diagnozuje zespół Aspergera?

Specjalista, który przeprowadza diagnostykę zespołu Aspergera to przede wszystkim psychiatra, psychiatra dziecięcy. Terapię może wspomagać psychoterapeuta, psycholog. Bardzo ważne jest, aby jak najwcześniej rozpocząć diagnostykę zespołu Aspergera oraz jego leczenie. Wówczas istnieje realna szansa na poprawę funkcjonowania chorego i polepszenie jego jakości życia. Choć tak naprawdę diagnozę w pełni można przeprowadzić dopiero około piątego roku życia dziecka, a niektórzy specjaliści twierdzą, że dopiero w okresie przedszkolnym.

Czy zespół Aspergera jest uleczalny?

Wiemy już, jak zdiagnozować zespół Aspergera. Ale czy można go wyleczyć? Niestety odpowiedź nie jest taka prosta. Wiadome jest, że z uwagi iż zaburzenie ma podłoże neurologiczne – nie można zupełnie jej wyeliminować. Warto też sprawdzić, jakie są sugerowane przyczyny zespołu Aspergera, ponieważ wiele czynników może wpływać na to zaburzenie i ich wyeliminowanie może pomagać w terapii. Natomiast podjęcie odpowiednio szybko i właściwego leczenia (spośród wielu możliwych form terapii) pozwala na zminimalizowanie objawów zaburzenia oraz ułatwienie życia dzieciom z zespołem Aspergera. Wczesna diagnostyka zespołu Aspergera może sprawić, że już w wieku nastoletnim dzieci z tym zaburzeniem zaczną funkcjonować bez zaburzeń, a jedynie mogą być nieco bardziej nieśmiali od rówieśników.

Jak leczyć zespół Aspergera?

Istnieje kilka podejść terapeutycznych w kwestii leczenia zespołu Aspergera. Do wyboru są między innymi (w zależności od potrzeb, zaawansowania zaburzeń): terapia behawioralna, terapia poznawczo-behawioralna, Zmodyfikowana Metoda Dobrego Startu, Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne, neurorehabilitacja metodą Biofeedback EEG. Leczenie może wspomagać też arteterapia (terapia artystyczna), terapia polegająca na kontakcie ze zwierzętami, muzykoterapia, a nawet różnego rodzaju formy zabawy mogą wspomagać funkcjonowanie zaburzonego dziecka.

Ćwiczenia dla dzieci z zespołem Aspergera

Z uwagi na fakt, że zespołu Aspergera nie można wspomagać farmakologicznie (gdyż brak takiej formy terapii), leczenie zespołu Aspergera obejmuje także różnego rodzaju ćwiczenia. Terapia dla dzieci z zespołem Aspergera może przebiegać zarówno w grupach, jak i indywidualnie. Ćwiczenia dobiera się w zależności od zaawansowania objawów zaburzenia, a także od konkretnych wymagań danego dziecka. Jedne dzieci mogą potrzebować większego wsparcia w zakresie uczenia się, inne zaś mają większy problem z interakcjami społecznymi albo koordynacją ruchową. Ważne jest, by po odpowiednim dobraniu ćwiczeń wykonywać je regularnie i stopniowo zwiększać ich trudność oraz zaawansowanie.

Dieta w zespole Aspergera

Asperger a jedzenie to bardzo ważna kwestia, o której w terapii tego zaburzenia nie można zapominać. Nierzadko rozwój tego zaburzenia wiąże się z pewnymi niedoborami żywieniowymi, w tym witaminy D czy wielonienasyconych kwasów omega-3. Dieta w zespole Aspergera powinna eliminować wszelkie produkty wysoko przetworzone, w tym szczególnie te zawierające barwniki. Wykazano bowiem, że żywność zawierająca syntetyczne barwniki negatywnie wpływa na układ nerwowy dzieci. Sugeruje się ponadto, że w zaburzeniach ze spektrum autyzmu, a więc i w zespole Aspergera dieta powinna eliminować gluten, cukier i kazeinę (białko produktów mlecznych). Warto, by dietą dla dziecka z tego rodzaju zaburzeniem zajął się specjalista, ponieważ stosowanie niezbilansowanej diety bezglutenowej może prowadzić na przykład do niedoborów cynku czy witamin z grupy B – bardzo istotnych w kontekście rozwoju i prawidłowej prac układu nerwowego. Zaś dieta bezkazeinowa, czyli ograniczająca produkty mleczne może skutkować niedoborami wapnia. Dlatego też warto potraktować konsultację z dietetykiem jako element obowiązkowy w dobrze prowadzonej terapii Aspergera.

Nieleczony zespół Aspergera

Jeśli nie zostanie podjęte leczenie zespołu Aspergera lub – co gorsza – nie będzie on nawet zdiagnozowany, to deficyty związane z nauką, funkcjonowaniem społecznym oraz umiejętnościami ruchowymi będą się tylko pogłębiać. Osoba dorosła, której nie zdiagnozowano może uchodzić za „dziwną”, niedostosowaną społecznie, przez co może być stygmatyzowana przez społeczeństwo. A wystarczyłoby „jedynie” podjęcie odpowiednich działań w okresie rozwojowym. Nie oznacza to oczywiście, że w dorosłości nie można podejmować już prób terapii zespołu Aspergera. Z pewnością lepiej zrobić to nawet późno, niż skazywać chorego na trudności w funkcjonowaniu przez całe życie. Terapia dorosłych jest bardzo podobna (pod względem wykorzystywanych technik) do leczenia dzieci z tym zespołem.

Zespół Aspergera to niestety nieuleczalne zaburzenie o podłoże neurologicznym. Może mieć wiele czynników etiologicznych. Jednak odpowiednio wczesne podjęcie terapii i jej dostosowanie do chorego pozwala na niemal zupełne zredukowanie objawów i trudności w codziennym życiu. Warto pamiętać, że poza terapią psychologiczną czy sensoryczną, ważne jest odpowiednie ustalenie diety w tym zaburzeniu.

Literatura:

1. Krupa B. i wsp.: Dziecko z zespołem Aspergera (ASD) – problemy i możliwości wsparcia. ZESZYTY NAUKOWE NR 2 /2016 Wyższej Szkoły Humanistyczno-Przyrodniczej Studium Generale Sandomiriense.
2. Beck O. i wsp.: Zespół Aspergera. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(7):652-663.