Autorka:
mgr farmacji Patrycja Jakimik
NowaFarmacja.pl
Co to jest prostata?
Prostata jest występującym u mężczyzn gruczołem wielkości orzecha włoskiego. Inne jej nazwy to gruczoł krokowy, czy też stercz. Jak każdy gruczoł, odpowiedzialna jest za wytwarzanie i wydzielanie określonych substancji. W przypadku prostaty jest to płyn, będący ważnym składnikiem nasienia męskiego, w którym zawieszone są plemniki. Prostata zaliczana jest do narządów męskiego układu płciowego.
Gruczoł krokowy związany jest z reprodukcją, jednakże jego umiejscowienie może wpływać na funkcjonowanie układu moczowego. Zlokalizowany jest on bowiem tuż pod pęcherzem moczowym i otacza cewkę moczową. U młodych mężczyzn prostata nie ma wpływu na pracę układu moczowego, jednakże u każdego mężczyzny po ok. 45-50 roku życia, prostata stopniowo ulega powiększeniu. Lekarze nazywają ten stan łagodnym rozrostem gruczołu krokowego. Do powiększenia stercza przyczyniają się męskie hormony płciowe (androgeny), które stymulują podziały komórek.
Rozrost prostaty może powodować u części mężczyzn problemy z oddawaniem moczu. Wynika to z faktu, że powiększona prostata powoduje ucisk na cewkę moczową. W ekstremalnych sytuacjach może to być powodem całkowitej niemożności wydalenia moczu. Pamiętajmy, że stan taki wymaga pilnej interwencji lekarza.
Jakie są pierwsze objawy problemów z prostatą?
Problemy z prostatą, spowodowane jej łagodnym rozrostem, dotyczą około 40% panów w wieku do 60 lat oraz nawet do 90% mężczyzn do 85 roku życia! Problem ten jest więc bardzo powszechny. Dlatego też warto wiedzieć, jakie objawy powinny niepokoić.
Najbardziej charakterystyczne objawy rozrostu gruczołu krokowego to słabszy strumień moczu oraz słabnący strumień pod koniec oddawania moczu. Często też pomimo odczuwania potrzeby opróżnienia pęcherza moczowego, konieczne jest odczekanie, ponieważ strumień moczu pojawia się dopiero po chwili. Po oddaniu moczu mężczyzna może mieć także uczucie niecałkowicie opróżnionego pęcherza.
Ponadto mogą się również pojawić objawy związane z podrażnieniem pęcherza przez powiększoną prostatę. Należą do nich częstsze oddawanie moczu, również w nocy, bardzo często poprzedzone uczuciem gwałtownego parcia na mocz. Charakterystyczne są także trudności w powstrzymaniu oddania moczu oraz ból, bądź też pieczenie w trakcie oddawania moczu.
Występowanie powyższych objawów powinno skłonić mężczyznę do wizyty u urologa. Jednak nie u każdego mężczyzny rozrost stercza będzie dawał objawy o jednakowym stopniu nasilenia i nie każdy będzie wymagał wdrożenia odpowiedniego leczenia – farmakologicznego, bądź też operacyjnego.
Jak rozpoznać raka prostaty?
Powiększenie prostaty najczęściej jest wynikiem namnażania prawidłowych komórek, ale może być również spowodowane namnażaniem komórek o charakterze nowotworowym. Niezwykle ważne jest, aby każdy mężczyzna po 50. roku życia zgłosił się do lekarza urologa w celu zbadania prostaty. Jest to proste, bezbolesne badanie per rectum (czyli badanie palcem wprowadzonym do odbytnicy), które umożliwia ocenę gruczołu krokowego. Poza badaniem per rectum lekarz zleca również badanie moczu oraz pomiar stężenia swoistego antygenu sterczowego (PSA) we krwi. Dlaczego to takie ważne? Ponieważ po raku płuc, rak prostaty jest drugim najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym u polskich mężczyzn.
W przypadku jakichkolwiek nieprawidłowości, czy też wyników badań odbiegających od normy lekarz zadecyduje czy konieczne jest wdrożenie leczenia oraz przedstawi dostępne opcje terapeutyczne.
Piśmiennictwo:
- AUA guideline on the management of benign prostatic hyperplasia: diagnosis and treatment recommendations. J Urol. 2003;170:530-547
- Parker C., Gillessen S., Heidenreich A., Norwich A. Cancer of the prostate: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. Annals of Oncology, 2015; 26 (5): 69–77
- Drabczyk R. Łagodny rozrost stercza. Portal mp.pl