Co to za choroba róża?
Róża to zapalna choroba skóry i tkanki podskórnej. Należy do chorób zakaźnych. Najczęściej wywoływana jest na skutek zakażenia paciorkowcami β-hemolizującymi grupy A Streptococcus pyogenes. Przeniesienie zakażenia odbywa się na drodze kontaktu bezpośredniego z osobą chorą lub nosicielem paciorkowca. Chociaż skóra stanowi barierę ochroną przed wnikaniem mikroorganizmów, to jednak wrotami zakażenia paciorkowcami mogą stać się wszelkie uszkodzenia skóry oraz błony śluzowej. Róża objawia się w postaci zmian skórnych oraz objawów ogólnych. Zmiany skórne zlokalizowane są zazwyczaj na kończynach dolnych lub twarzy. Zachorowania na różę najczęściej obserwuje się u noworodków, dzieci oraz osób starszych.
Choroba róża – skąd się bierze?
Róża jest chorobą zakaźną. Do przeniesienia zakażenia dochodzi na skutek kontaktu z osobą chorą, bądź też nosicielem. Bakterie przedostają się do organizmu przez uszkodzoną skórę lub błonę śluzową. W normalnych warunkach skóra zabezpiecza przed wnikaniem drobnoustrojów. Z racji tego, że róża jest chorobą skóry i tkanki podskórnej, do zakażenia może dojść jedynie wtedy, gdy bariera naskórkowa jest uszkodzona i bakterie mają możliwość przedostania się do głębszych warstw skóry. Do uszkodzenia bariery naskórkowej i stworzenia wrót zakażenia może dochodzić na skutek różnego rodzaju urazów (np. stłuczeń, otarć), ugryzień lub użądleń owadów, zabiegów operacyjnych, oparzeń, owrzodzeń, czy choroby grzybiczej skóry.
Róża – objawy choroby
Dla róży charakterystyczny jest nagły początek i szybki przebieg choroby. Objawia się ona przede wszystkim w postaci zmian skórnych. W zdecydowanej większości przypadków zmiany te pojawiają się na podudziu. Mogą również występować na twarzy, a u kobiet po mastektomii również na kończynie górnej. Zmiany skórne w przebiegu róży mają żywoczerwone zabarwienie i są wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry. Skóra w obrębie zmian jest obrzęknięta, błyszcząca, cieplejsza i bolesna podczas dotyku. Może też dochodzić do powiększenia i tkliwości węzłów chłonnych w pobliżu miejsca zakażenia. Zdarza się również, że na skórze wzdłuż przebiegu naczyń chłonnych, których dotyczy stan zapalny, pojawiają się zaczerwienione pręgi. Objawom skórnym często towarzyszy wysoka gorączka do 40 – 41 st. C, dreszcze oraz ogólne złe samopoczucie.
Róża – jak wygląda i przebiega zakażenie
Do zakażenia różą dochodzi na skutek wniknięcia bakterii chorobotwórczych do organizmu przez uszkodzoną skórę lub błonę śluzową. Następnie drobnoustroje przedostają się do naczyń limfatycznych. Zakażenie możliwe jest także na skutek przedostania się bakterii z wewnątrzustrojowych ognisk zakaźnych do skóry. Okres od kontaktu z mikroorganizmami chorobotwórczymi do pojawienia się pierwszych objawów choroby w przypadku róży wynosi od 1 do 4 dni. Choroba ma nagły początek i szybki przebieg. Po okresie wylęgania pojawiają się zmiany skórne, którym najczęściej towarzyszy wysoka gorączka, dreszcze i ogólne złe samopoczucie. Leczenie róży wymaga zastosowania antybiotykoterapii. W większości przypadków choroba nie pozostawia powikłań. Odpowiednio leczona róża zwykle ustępuje w ciągu 1 – 2 tygodni. Przechorowanie nie pozostawia trwałej odporności. W przypadku nawrotu choroby, rumień najczęściej występuje w tym samym miejscu, w którym był obecny podczas poprzedniego zakażenia.
Choroba róża u dorosłego
U dorosłych róża najczęściej występuje u osób po 60. roku życia. Czynnikami, które mogą sprzyjać zakażeniu, są:
- owrzodzenia kończyn dolnych (występujące np. na skutek nieprawidłowo leczonej cukrzycy),
- zaburzenia krążenia,
- przewlekły obrzęk kończyny,
- cukrzyca,
- zakażenie wirusem HIV,
- stosowanie niektórych leków, np. glikokortykosteroidów, leków immunosupresyjnych,
- choroby grzybicze skóry,
- wrodzone upośledzenie układu immunologicznego,
- otyłość,
- palenie papierosów,
- nadmierne spożywanie alkoholu.
Choroba róża u dziecka
Róża jest chorobą, która najczęściej występuje u niemowląt oraz dzieci do 9. roku życia.
Róża (choroba skóry) – leczenie domowe
Ze względu na fakt, że róża to choroba wywoływana zakażeniem bakteryjnym, podstawą jej leczenia jest antybiotykoterapia. W tym celu stosowane są przede wszystkim antybiotyki z grupy penicylin lub ich pochodne. W łagodnej postaci choroby antybiotyki stosowane są doustne i leczenie może być prowadzone w warunkach domowych. W cięższych przypadkach konieczne bywa leczenie szpitalne oraz dożylne podawanie antybiotyków.
Równocześnie z antybiotykoterapią stosuje się leczenie objawowe, które ma zmniejszyć dolegliwości bólowe oraz działać przeciwgorączkowo. W tym celu wykorzystuje się paracetamol oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. ibuprofen). Na zmienioną chorobowo skórę wspomagająco warto stosować okłady chłodzące. Aby zredukować obrzęk występujący na kończynie, lekarz może zalecić uniesienie jej. W niektórych przypadkach konieczne może się okazać dodatkowe stosowanie leków moczopędnych i poprawiających krążenie.
Choroba róża a szczepienie na COVID
Róża jest chorobą, w której przebiegu występuje wysoka gorączka. Stan taki jest wskazaniem do odroczenia szczepień, w tym szczepienia przeciwko COVID. Zazwyczaj szczepienie wykonywane jest po 7 – 14 dniach od ustąpienia gorączki.
Bibliografia:
- Wiercińska M. Róża (choroba skóry) – objawy, przyczyny i leczenie. Portal mp.pl
- Świątecka J. Róża krwotoczna nawrotowa kończyny dolnej — opis przypadku. Forum Medycyny Rodzinnej 2015, 9 (6): 477–480