Choroba lokomocyjna

Spis Treści

Czym jest choroba lokomocyjna i jakie są jej przyczyny?

Choroba lokomocyjna, inaczej kinetoza, to zespół objawów występujących podczas przemieszczania się różnymi środkami transportu. Mogą one wystąpić podczas jazdy samochodem, lotu samolotem, rejsu statkiem, ale również podczas przejażdżki kolejką górską.

Objawy pojawiają się zazwyczaj przy niejednostajnym ruchu, gdy gwałtownie przyspieszamy i hamujemy, kiedy ruch odbywa się w różnych kierunkach. Choroba ta ujawnia się wówczas, gdy dochodzi do swego rodzaju „chaosu informacyjnego” docierającego do mózgu. Błędnik, czyli narząd równowagi, staje się nadmiernie pobudzony ze względu na szybko zmieniające się informacje dotyczące położenia ciała. Narząd wzroku rejestruje przemieszczanie się. Z kolei proprioreceptory – tzw. receptory czucia głębokiego, zlokalizowane w mięśniach, ścięgnach i stawach, które przekazują do mózgu informacje o aktualnej pozycji naszego ciała, nie rejestrują wykonywania przez nas ruchu. Do mózgu dociera więc wiele sprzecznych informacji. Z chorobą lokomocyjną mamy do czynienia wówczas, gdy mózg nie jest w stanie zintegrować i skoordynować informacji ze wszystkich źródeł.

Kogo dotyczy choroba lokomocyjna?

Na wystąpienie choroby lokomocyjnej najbardziej narażone są dzieci w wieku od 2 do 12 lat oraz osoby starsze. Nie oznacza to jednak, że przypadłość ta nie dotyczy pozostałych grup wiekowych. Co ciekawe, częściej dotyczy ona kobiet, szczególnie w okresie ciąży, miesiączki, czy też podczas stosowania preparatów hormonalnych.

Czynnikiem predysponującym do pojawienia się objawów choroby lokomocyjnej mogą być również niektóre choroby, np. migrenowe bóle głowy. Nasilenie, bądź wystąpienie objawów może nastąpić również pod wpływem zapachu dymu tytoniowego, czy też u osób, które przed lub w trakcie podróży spożywały alkohol.

Objawy choroby lokomocyjnej

• nudności

• wymioty

• bladość powłok skóry

• nadmierna potliwość

• ślinotok na zmianę z suchością w jamie ustnej

• osłabienie

• zawroty głowy

Farmakoterapia choroby lokomocyjnej

• Leki antyhistaminowe, np. dimenhydrynat (dostępny bez recepty w postaci tabletek), hydroksyzyna, prometazyna – leki te wywierają depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, a dodatkowo wykazują działanie przeciwwymiotne. Dawkę leku ustala się na podstawie masy ciała oraz wieku. Leki te powinny być stosowane na godzinę przed podróżą.
• Z racji tego, że leki te przenikają do ośrodkowego układu nerwowego, z ich stosowaniem mogą wiązać się dokuczliwe działania niepożądane. Efektami ubocznymi tych leków są bardzo często senność, zmęczenie i bóle głowy. Objawy te mogą być szczególnie nasilone u dzieci oraz osób w podeszłym wieku.
  
• Leki o działaniu antydopaminergicznym, np. metoklopramid – lek o działaniu przeciwwymiotnym wydawany z przepisu lekarza. Daje dobre efekty w zapobieganiu chorobie lokomocyjnej, jak również w leczeniu jej objawów.
  
• Skopolamina – lek niezarejestrowany w Polsce. Skuteczna w zapobieganiu chorobie lokomocyjnej, jednakże jej stosowanie wiąże się z wystąpieniem wielu nieprzyjemnych działań niepożądanych.

Ze względu na fakt, że wszystkie leki stosowane w chorobie lokomocyjnej powodują senność, nie powinny być one stosowane przez osobę prowadzącą pojazd.

Skuteczny i bezpieczny w zapobieganiu chorobie lokomocyjnej może być natomiast imbir. W aptekach dostępne są preparaty w formie drażetek, tabletek do ssania oraz syropów zawierające wyciąg z kłącza imbiru. Większość z tych preparatów może być stosowana u dzieci powyżej 3. roku życia. Zaleca się stosowanie ich 30 min przed planowaną podróżą.

Co jeszcze możemy zrobić?

Poza środkami farmakologicznymi bardzo istotne jest wspomaganie się metodami niefarmakologicznymi. Poniżej kilka rad przed podróżą.

• Wypocznij przed podróżą
• Zjedz lekki posiłek – nie wyruszaj w podróż z pustym żołądkiem, jednak zadbaj o to, aby posiłek był lekkostrawny, unikaj również napojów gazowanych
• Wybierz odpowiednie miejsce – osobom borykającym się z chorobą lokomocyjną zaleca się, aby wybierały miejsce najdalej od osi kół w przypadku podróży pociągiem lub autobusem, natomiast podróżujący samolotem powinni wybierać miejsca w okolicy skrzydeł.
• Zawsze siadaj przodem do kierunku jazdy, a jeśli to możliwe przyjmij pozycję półleżącą.
• Podczas jazdy unikaj obserwacji mijanych drzew, najlepiej jest patrzeć na horyzont.
• Jeśli podróżujesz samochodem, siadaj za kierownicą. Prowadzenie samochodu umożliwia kontrolę nad poruszaniem się pojazdu, ponadto pozwala skupić się na wykonywanych czynnościach.
• Zrezygnuj z czytania, czy też pracy na komputerze w trakcie podróży.
• Jeśli to możliwe wietrz pojazd podczas podróży, a przy dłuższych trasach rób przerwy na odpoczynek na świeżym powietrzu.