Brak apetytu u seniora - czym go pobudzić?

Spis Treści

Brak łaknienia u osób starszych – dlaczego?

Po pierwsze, ponieważ osoby starsze zużywają w ciągu dnia mniej energii niż młodsi, potrzebują też mniej kalorii, niż młodsi. Ponadto mają wolniejsze tempo przemiany materii, niż osoby młodsze i dzieci.

Wraz z wiekiem mogą pojawić się problemy nie tylko z samym apetytem, ale także z wieloma narządami i układami organizmu. Procesowi starzenia się mogą towarzyszyć na przykład problemy stomatologiczne i zmiany w układzie pokarmowym, które niwelują chęć jedzenia.

Dla osób starszych jedzenie może też stać się mniej smaczne, przez co nie mają chęci po nie sięgać – zwyczajnie nie mają z tego żadnej przyjemności związanej ze smakiem. Wpływa na to naturalnie związane z podeszłym wiekiem osłabienie zmysłów smaku i węchu, a z czasem nawet utrata kubków smakowych.

Dla osób mieszkających samodzielnie i/lub niepełnosprawnych gotowanie, wchodzenie do kuchni i korzystanie z urządzeń kuchennych może być dość trudne, a ponadto te kwestie nawet w sposób psychologiczny mogą prowadzić do utraty apetytu – pośrednio również poprzez ograniczenie przygotowywania posiłków i czasu ich spożywania.

Brak apetytu u starszej osoby – co jeszcze może go powodować?

W niektórych przypadkach utrata apetytu nie jest tylko oznaką starzenia się. Do typowych problemów zdrowotnych, które mogą powodować zmniejszenie łaknienia, należą:

• demencja,
• stosowanie leków związanych z chorobami przewlekłymi,
• bezsenność i inne problemy ze snem,
• depresja,
• zaburzenia pracy tarczycy,
• dysfunkcja gruczołów ślinowych,
• choroby przyzębia, jamy ustnej i gardła,
• nowotwory, zwłaszcza głowy i szyi,
• choroba Parkinsona.

Jeśli te problemy nie są jednak główną przyczyną utraty apetytu, najlepiej jest poeksperymentować z różnymi sposobami nakłonienia seniora do jedzenia. Co robić na brak apetytu u osoby starszej?

1. Może być pomocne podawanie mniejszych porcji posiłków bogatych odżywczo. Czasami, gdy ludzie widzą zbyt dużo jedzenia na talerzu, mogą pomyśleć, że to dla nich za dużo i przez tę psychiczną blokadę ograniczają jedzenie. Można więc spróbować podawać jedzenie w mniejszych porcjach oraz na mniejszych zamiast na dużych talerzach. Można przy tym także spróbować zmienić rytm dnia na taki, w którym osoba starsza spożywa 5 małych posiłków zamiast 3 większych.

Jakie produkty warto wdrożyć do diety, by zwiększyć gęstość odżywczą posiłków bez zbytniego zwiększania ich objętości? Na przykład awokado, sery, jajka, oliwę z oliwek, masło orzechowe, zmielone orzechy i pestki.

2. Przygotowanie harmonogramu posiłków. Innymi słowy - nie polegaj na zdolności osoby starszej do odczuwania głodu (zmniejsza się ona z wiekiem). Z góry warto zamiast tego ustalić, jakie powinny być regularne pory jedzenia posiłków osoby starszej, i ich się trzymać. Dzięki tej regularności organizm przyzwyczai się do danych pór jedzenia i pozwoli to na wypracowanie nawyków związanych z głodem i sytością.
3. Rób notatki, dzięki którym będziesz mógł śledzić, jakie potrawy lubi Twój senior, jakich nie lubi, a jakie mogą być trudne do zjedzenia. Możesz także śledzić, o jakich porach dnia senior chętniej je lub kiedy ma większy apetyt. Pozwoli to na lepsze, indywidualne dobranie kwestii związanych z jedzeniem do gustu i nawyków seniora, a przez to – ułatwi mu jedzenie i być może bardziej zachęci do tej czynności.

Zioła na apetyt dla seniorów

Wraz z wiekiem nasze potrzeby żywieniowe i poziom energii, jaką wydatkujemy, zaczynają się zmieniać zgodnie ze zmieniającymi się potrzebami naszego ciała i umysłu. To naturalne, że w pewnym stopniu wraz z wiekiem tracimy zainteresowanie jedzeniem, z różnych powodów. Ale aby nie dopuścić do niedożywienia, warto podtrzymywać apetyt seniora. Można to robić na przykład poprzez dodawanie do jego menu ziół, bowiem niektóre zioła i przyprawy faktycznie i skutecznie mogą pomóc seniorom odzyskać apetyt. Na jakie zioła dla seniora na brak apetytu warto więc postawić? Są to przede wszystkim:

• Rozmaryn,
• Mięta,
• Kminek,
• Kurkuma,
• Kolendra,
• Anyż,
• Koper włoski,
• Cząber,
• Tymianek,
• Majeranek.

Witaminy dla seniora na apetyt

Niebezpieczeństwo związane z chorobami, które mogą się pojawić w wyniku niewłaściwego odżywiania, a raczej niedożywienia – skłania czasem do podjęcia bardziej konkretnych działań. W przypadku słabego apetytu seniora warto zadbać szczególnie o podaż niektórych witamin, np. w formie suplementów. Chodzi tu zwłaszcza o takie witaminy i składniki mineralne, jak:

• Witamina C, witaminy z grupy B, witaminy E i D,
• Wapń, potas, magnez, żelazo.

Ponadto podawanie cynku oraz witaminy B1 może stymulować apetyt.

Leki na apetyt dla seniora

Czasami sytuacja związana z brakiem apetytu u osoby starszej staje się na tyle poważna, że trzeba wprowadzić u niej leczenie farmakologiczne. Najczęściej stosowane leki na apetyt dla seniora to produkty na bazie ekstraktów roślinnych, ziołowych, w tym z: mniszka, krwawnika, mięty, cykorii, kopru, kozieradki. Każdorazowo jednak produkty lecznicze warto skonsultować z lekarzem przed zastosowaniem, zwłaszcza że produkty z ekstraktami ziołowymi mogą wpływać na działanie innych, stosowanych już przez seniora leków.

Literatura:

1. Javan R, kooshki A, Afzalaghaee M, Aldaghi M, Shokri S, Naghedi Baghdar H, et al. Herbal Appetizer for Children with Failure to Thrive in View of Traditional Persian Medicine: A Review. Int J Pediatr 2017; 5(12): 6203-20.
2. Koithan M, Niemeyer K. Using Herbal Remedies to Maintain Optimal Weight. J Nurse Pract. 2010;6(2):153-154.
3. Dougkas A, Vannereux M, Giboreau A. The Impact of Herbs and Spices on Increasing the Appreciation and Intake of Low-Salt Legume-Based Meals. Nutrients. 2019;11(12):2901. Published 2019 Dec 1.