Bostonka w ciąży - czy jest groźna, jak ją leczyć

Spis Treści

Czy bostonka jest groźna dla kobiet w ciąży?

Bostonka to potoczna nazwa choroby dłoni, stóp i jamy ustnej. Jej nazwa wzięła się stąd, że po raz pierwszy do epidemii tej choroby doszło właśnie w Bostonie. Warto pamiętać, że chociaż określenie „bostonka” jest powszechnie używane do nazywania tej choroby, to jednak określenie „choroba bostońska” nie jest poprawne.

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej to wirusowa choroba zakaźna, która wywoływana jest przez różne enterowirusy. Najczęściej przyczyną jest zakażenie wirusem Coxsackie A5, A9, A10, A16, B1 i B3 oraz enterowirusem E71. Na bostonkę najczęściej chorują dzieci poniżej 10 roku życia, jednak zachorowania zdarzają się również u starszych dzieci oraz wśród osób dorosłych. Przebieg choroby u dzieci jest zazwyczaj łagodniejszy niż u osób dorosłych.

Do przeniesienia zakażenia dochodzi na drodze bezpośredniego kontaktu, poprzez kontakt z wydzielinami lub wydalinami osoby chorej. Ponieważ choroba dłoni, stóp i jamy ustnej może być wywoływana przez wiele wirusów, jej przechorowanie nie daje trwałej odporności na zachorowanie w przyszłości. Kobiety w ciąży, będące matkami dzieci uczęszczających do przedszkola, bądź szkoły, bądź też mające kontakt z dziećmi w takim wieku są narażone na wystąpienie tej choroby.

Okres wylęgania choroby wynosi od 3 do 5 dni. W tym czasie występują objawy prodromalne takie, jak nasilone zmęczenie, ból gardła, złe samopoczucie, gorączka powyżej 38 st. C, brak apetytu oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty). Po 2 – 3 dniach pojawia się osutka. Występuje ona przede wszystkim w charakterystycznych dla tej choroby lokalizacjach, a więc na dłoniach, stopach oraz w jamie ustnej. Osutka może również występować na innych częściach ciała, np. na tułowiu, czy też pośladkach. Choroba ta zazwyczaj nie jest groźna i ustępuje samoistnie po 2 – 3 tygodniach. Zakaźność utrzymuje się do momentu występowania osutki, jednak wirusy mogą być obecne w kale jeszcze przez kilka tygodni.

Sam kontakt kobiety ciężarnej z osobą chorą na chorobę dłoni, stóp i jamy ustnej nie jest jeszcze powodem do obaw, jednak w przypadku zachorowania kobiety ciężarnej, konieczna jest konsultacja z lekarzem. Zakażenie bostonką u kobiety w ciąży, zwłaszcza w 1. trymestrze, może wiązać się z ryzykiem poronienia lub wystąpienia wad płodu.

Leczenie zakażenia wirusem bostonkiw ciąży

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej jest chorobą, która nie wymaga leczenia. Jest to choroba, która po 2 – 3 tygodniach ustępuje samoistnie. Nie istnieją leki zwalczające przyczynę choroby, dlatego też możliwe jest jedynie leczenie objawowe. Zastosowanie leków może być konieczne w przypadku występowania wysokiej gorączki w przebiegu bostonki. U kobiet w ciąży do zwalczania gorączki stosuje się paracetamol. W przypadku występowania wysokiej gorączki, należy również pamiętać o nawadnianiu. Należy jednak pamiętać, że chorująca na bostonkę kobieta w ciąży powinna pozostawać pod opieką lekarza. Jeśli będzie to konieczne, lekarz zaleci również miejscowe preparaty o działaniu odkażającym i osuszającym.

Bostonka a karmienie piersią

Karmienie piersią jest zalecane jako jedyna metoda karmienia u dzieci do 6. miesiąca życia. Niesie ono ze sobą wiele korzyści zarówno dla dziecka, jak również dla matki. Mleko matki stanowi nie tylko źródło składników odżywczych, ale również zapewnia odporność na wiele chorób, ponieważ wraz z mlekiem matki dziecko otrzymuje przeciwciała odpornościowe, co sprawia, że dziecko nabywa odporności biernej – w przypadku kontaktu z antygenem, otrzymane od matki przeciwciała działają szybko i specyficznie, przez co uniemożliwiają rozwinięcie się zakażenia. Z kolei matki karmiące piersią szybciej dochodzą do siebie po porodzie, występuje u nich mniejsze ryzyko wystąpienie depresji poporodowej, jak również obarczone są mniejszym ryzykiem zachorowania na nowotwory piersi i jajnika, osteoporozę. 

Istnieje niewiele przeciwwskazań do karmienia piersią. Wśród nich rozróżnia się te, które występują ze strony dziecka oraz występujące ze strony matki. Przeciwwskazania do karmienia piersią ze strony dziecka dotyczą przede wszystkim galaktozemii oraz wrodzonej nietolerancji laktozy. Więcej przeciwwskazań wymienia się ze strony matki i należą do nich m.in. nieleczona gruźlica w okresie prątkowania, nieleczona bruceloza, chemioterapia, zakażenie wirusem HIV oraz AIDS, narkomania, stosowanie niektórych leków.

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej nie stanowi przeciwwskazania do kontynuowania karmienia piersią. Może jednak przysparzać pewnych trudności. W tym przypadku problemy mogą występować zarówno ze strony matki, jak i dziecka. Chorująca matka może być osłabiona, czuć się gorzej, gorączkować. Z pewnością konieczna będzie pomoc bliskich osób w opiece nad dzieckiem. Jednak, o ile tylko to możliwe, nie warto zaprzestawać karmienia piersią. Karmiąca matka powinna pamiętać o uzupełnianiu elektrolitów w przebiegu gorączki, co zapobiegnie odwodnieniu. Ze strony dziecka również mogą występować trudności związane z jego gorszym samopoczuciem, gorączką, bólem gardła, osłabieniem oraz utratą apetytu. Podczas choroby dziecka mogą być konieczne częstsze, ale krótsze karmienia. Dziecko może być też niechętne do spożywania pokarmu, gdy boli je gardło. Ale i w tej sytuacji warto najpierw wypróbować inne metody podania mleka matki, np. podając odciągnięty pokarm strzykawką. W przypadku wątpliwości, bądź trudności z karmieniem piersią podczas choroby, należy zwrócić się do lekarza, bądź też doradcy laktacyjnego. Jednak, jeśli tylko to możliwe, warto kontynuować karmienie piersią.

Piśmiennictwo:

1. Lawrence R.M.: Circumstances when breastfeeding is contraindicated. Pediatric. Clin. N. Am., 2013; 60: 295–318
2. Szenborn L. Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej. Portal mp.pl