Badanie echo serca – na czym polega, co wykrywa i jakie są normy

Spis Treści

Na czym polega badanie echo serca?

Badanie echo serca fachowo nazywane jest echokardiografią serca. Inne nazwy to USG (ultrasonografia) serca i UKG (ultrasonokardiografia). Echo serca należy do badań z zakresu diagnostyki obrazowej. Badanie polega na wykorzystaniu fali ultradźwiękowych, które odbijając się od badanych struktur, pozwalają na uzyskanie obrazu na ekranie monitora. W echokardiografii wykorzystuje się ultradźwięki o częstotliwości od 1 do 10 MHz. Uzyskany podczas badania na ekranie monitora obraz można wydrukować w postaci zdjęć, bądź też zapisać w postaci wideo.

Podczas badania echo serca oceniane są następujące parametry:

• położenie serca, jego wymiary, grubość oraz proporcje jam serca,
• budowa zastawek oraz przepływy,
• osierdzie,
• obecność nieprawidłowych połączeń oraz przepływów pomiędzy jamami serca,
• obecność guzów.

Echokardiografia może być wykonana przez klatkę piersiową, bądź też przez przełyk. Podstawową metodą diagnostyczną jest przezklatkowe badanie echa serca. Przed przeprowadzeniem badania pacjent proszony jest o zdjęcie górnej części garderoby. Podczas badania pacjent leży na lewym boku, z lewą ręką umieszczoną pod głową, a prawą położoną wzdłuż ciała. Lekarz może również poprosić o zmianę pozycji do leżenia na plecach. W trakcie badania pacjent może zostać poproszony o chwilowe wstrzymanie oddechu. Na skórę pacjenta lekarz nanosi żel ultrasonograficzny, który ułatwia rozchodzenie się fal ultradźwiękowych. Następnie lekarz przykłada do ciała pacjenta głowicę aparatu USG. Dzięki odbijaniu się fal ultradźwiękowych od badanych struktur, możliwe jest uzyskanie obrazu na ekranie monitora. Badanie jest całkowicie bezbolesne i trwa od 15 do 30 minut.

Niekiedy konieczne jest wykonanie przezprzełykowej echokardiografii. Konieczność taka zachodzi wówczas, gdy przeprowadzenie badania przez klatkę piersiową nie jest w stanie zapewnić dostarczenia dokładnych informacji. Sytuacja taka może mieć miejsce na skutek występowania szczególnych warunków anatomicznych (np. otyłość, deformacja klatki piersiowej). Ze względu na bliskość przełyku i lewej części serca, przezprzełykowe echo serca umożliwia uzyskanie bardzo wyraźnego obrazu. Przed przeprowadzeniem przezprzełykowego echo serca znieczula się tylną ścianę gardła przy użyciu spray’u. Może również zaistnieć konieczność podania pacjentowi leków uspokajających. Do jamy ustnej wprowadzana jest sonda na głębokość 32 – 38 cm. Umożliwia to uzyskanie dokładnego obrazu badanych struktur. Przezprzełykowa echokardiografia trwa ok. 10 – 15 minut.

Sprawdź również: Koronarografia – co to jest, przygotowanie do zabiegu, jak wygląda u osób starszych

Echo serca – co wykrywa?

Badanie echokardiografii zlecane jest przez lekarza rodzinnego lub lekarza kardiologa w przypadku występowania nieprawidłowości w pracy serca, bądź też podejrzenia ich występowania. Wskazaniem do wykonania badania echa serca jest obecność szmerów, zaburzenia rytmu pracy serca oraz bóle w klatce piersiowej o nieznanym pochodzeniu. Ponadto badanie echa serca wykonuje się u pacjentów z:

• nadciśnieniem tętniczym,
• przewlekłymi chorobami serca,
• wadami zastawek,
• chorobą niedokrwienną serca,
• zapaleniem wsierdzia,
• zapaleniem mięśnia sercowego,
• przebytym zawałem mięśnia sercowego,
• chorobą zakrzepową.

Badanie echa serca umożliwia wykrycie:

• niewydolności serca – czyli sytuacji, kiedy serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi,
• wrodzonych chorób serca,
• uszkodzeń powstałych wskutek zawału mięśnia sercowego,
• nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu zastawek serca,
• zapalenia wsierdzia,

Echo serca – jak się przygotować?

Przezklatkowe badanie echa serca nie wymaga żadnego szczególnego przygotowania. Przed badaniem konieczne jest jedynie zdjęcie górnej części garderoby oraz stosowanie się do zaleceń osoby przeprowadzającej badanie. W przypadku przezprzełykowej echokardiografii wymagane jest stawienie się na badanie na czczo, co oznacza, że ostatni posiłek może być spożyty maksymalnie 6 godzin przed badaniem. Podczas przezprzełykowego badania echa serca niekiedy istnieje konieczność podania pacjentowi środka uspokajającego, co jest przeciwwskazaniem do prowadzenia pojazdów. Dlatego też warto zadbać o obecność osoby towarzyszącej, która pomoże pacjentowi bezpiecznie wrócić do domu. Badanie to nie wymaga żadnego innego przygotowania.

Echo serca – normy

Podczas badania echokardiografii oceniane są takie parametry, jak obecność nieprawidłowości, budowa zastawek, przekrój światła dużych naczyń krwionośnych oraz grubość ścian jamy serca. Obliczane są również wartości ciśnienia w przedsionkach serca. Normy wyników badań zależne są zarówno od płci, wieku, wzrostu, jak i masy ciała pacjenta. Podstawowym parametrem, który poddaje się ocenie podczas echokardiografii jest objętość frakcji wyrzutowej serca. Norma dla tego parametru wynosi 55-70%. Pamiętaj, że interpretacji wyniku powinien dokonań lekarz. Wynik badania wraz z jego opisem otrzymasz bezpośrednio po badaniu.

Echo serca a EKG

Zarówno badanie echo serca, jak i EKG należą do badań kardiologicznych. Jednakże oba te badania  umożliwiają ocenę zupełnie innych parametrów. Badanie echo serca, czyli echokardiografia pozwala na ocenę budowy serca, budowy i funkcjonowania zastawek, przepływu krwi oraz kurczliwości mięśnia sercowego. Natomiast badanie EKG, czyli badanie elektrokardiograficzne serca polega na pomiarze czynności elektrycznej serca na podstawie różnicy potencjałów między elektrodami umieszczonymi na klatce piersiowej pacjenta. Badanie to pozwala na wykrycie zaburzeń w czynności elektrycznej serca.

Echo serca – cena

Badanie echo serca jest badaniem refundowanym przez NFZ. W związku z tym osoby ubezpieczone posiadające skierowanie na to badanie mogą wykonać je nieodpłatnie. Badanie te można również wykonać prywatnie. Cena badania zaczyna się od 130 zł.

Źródła:

1. https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/62359,echokardiografia-serca-echo-serca
2. https://www.medicover.pl/badania/echo-serca/