Atak paniki – co robić i jak wtedy pomóc?

Spis Treści

Atak paniki – co to jest?

Lęk to emocja, która towarzyszy co pewien czas każdemu człowiekowi. Jej zadaniem jest przede wszystkim ochrona własnej osoby oraz stawianie granic. Pojawiające się uczucie lęku w uzasadnionych sytuacjach jest zupełnie normalne. Problem pojawia się jednak wówczas, gdy uczucie te przyjmuje duże nasilenie, paraliżuje i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Z atakiem paniki mamy do czynienia wówczas, gdy dochodzi do uczucia silnego strachu, obawy i przerażenia pomimo braku rzeczywistego niebezpieczeństwa.

Atak paniki pojawia się nagle. Zazwyczaj największe nasilenie objawów następuje w ciągu 10 minut od jego rozpoczęcia, po czym atak ustępuje. Ataki paniki mogą również trwać dłużej. Może zdarzyć się występowanie po sobie kilku ataków paniki. Trudno jest wówczas określić, czy jest to jeden dłuższy atak paniki oraz określenie czasu trwania kolejnych ataków. Warto mieć świadomość, że ataku paniki może doświadczyć każdy człowiek. Szacuje się, że doświadcza ich ok. 9% społeczeństwa. Częściej występują u kobiet i osób młodych. Możliwe jest występowania ich również u dzieci. Ataki paniki być one wywołane przez jakieś doświadczenie, bądź też pojawiać się w wyniku zaburzeń lękowych.

Atak paniki – przyczyny

Przyczyn ataku paniki może być wiele. Może on wystąpić na skutek silnych sytuacji stresowych, jak śmierć bliskiej osoby, problemy zdrowotne, wypadek, problemy finansowe, mobbing w pracy, czy depresja. Warto jednak pamiętać, że czynnikiem wywołującym atak paniki może być drobna myśl zupełnie niezwiązana z aktualną sytuacją. Przyczyną ataku paniki może być także uogólnione zaburzenie lękowe oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Bezpośrednimi przyczynami ataków paniki są negatywne skojarzenia, strach przed śmiercią oraz katastroficzne myślenie.

Atak paniki – objawy

Ataki paniki mogą występować niezależnie od czasu i okoliczności. Mogą pojawić się w niespodziewanym momencie. Odczuwane objawy są różne u poszczególnych osób, niemniej jednak możliwe jest wystąpienie takich objawów somatycznych, jak:

• zawroty głowy,
• mdłości,
• bóle brzucha,
• przyspieszone tętno,
• kołatanie serca,
• pocenie się lub dreszcze,
• uderzenia gorąca,
• uczucie duszności,
• trudności z oddychaniem,
• drżenie ciała,
• ból i ucisk w klatce piersiowej,
• drętwienie lub mrowienie dłoni, stóp, twarzy,
• strach przed utratą kontroli,
• strach przed śmiercią,
• uczucie nierealności,
• uczucie depersonalizacji, czyli oderwania się od siebie.

Ile trwa atak paniki?

Atak paniki występuje nagle. Zwykle objawy narastają w ciągu 10 minut, po czym ustępują. Większość napadów paniki trwa nie dłużej niż 20 – 30 minut. Rzadko utrzymują się dłużej niż godzinę.

Atak paniki – jak postępować?

Ataki paniki pojawiają się nagle i zwykle bez ostrzeżenia. Jeśli przebywasz w obecności osoby, która właśnie doświadcza tego stanu, podstawową zasadą jest zachowanie spokoju. Nie krzycz, nie oceniaj i nie wyśmiewaj osoby, która właśnie doznaje ataku paniki. Na nic zda się również porada, aby osoba ta się uspokoiła. Zamiast tego zapewnij o swojej obecności i gotowości do wsparcia. Postaraj się również zapewnić bezpieczne otoczenie. Pamiętaj, aby nie działać gwałtownie i uprzedzać osobę doświadczającą ataku paniki, że zamierzasz ją dotknąć. W miarę możliwości postaraj się odwrócić uwagę osoby przeżywającej atak od jej stanu. Spróbuj zadawać jej pytania niezwiązane z obecną sytuacją.

Atak paniki – jak się uspokoić?

Jeśli doświadczasz ataku paniki po raz pierwszy w życiu, powinieneś niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Konieczne jest sprawdzenie stanu Twojego zdrowia, zarówno fizycznego, jak i psychicznego. Lekarz omówi z Tobą również sposoby radzenia sobie z kolejnymi atakami paniki, które mogą pojawić się w przyszłości. Pamiętaj, aby nie bać się prosić o pomoc. Osoby doświadczające ataków paniki często wstydzą się przyznać do tego faktu lekarzowi, czy też najbliższym osobom. Pamiętaj jednak, że różnego rodzaju stany lękowe mogą być z powodzeniem leczone przy zastosowaniu psychoterapii oraz farmakoterapii. Odpowiednie leczenie znacznie poprawia komfort życia.

Bardzo istotna jest nauka radzenia sobie z atakami paniki w przyszłości. Niemniej istotne jest wykluczenie, bądź też zdiagnozowanie schorzeń, czy też problemów zdrowotnych, które mogły przyczynić się do wystąpienia napadu.

Poniżej znajdziesz kilka rad, które mogą być pomocne w przezwyciężeniu ataków paniki:

• Zdobądź wiedzę na temat swoich problemów – postaraj się zapoznać jak najlepiej z zaburzeniami, których doświadczasz. Im więcej wiesz, tym łatwiej będzie Ci zrozumieć i poradzić sobie z atakami paniki, których doznajesz.
• Naucz się kontrolować oddech – głębokie oddychanie może zmniejszyć objawy ataku paniki, natomiast hiperwentylacja może je nasilać. W momencie, gdy zaczynasz odczuwać niepokój, umiejętne kontrolowanie oddechu może pomóc Ci uspokoić się.
• Rzuć palenie tytoniu, ogranicz spożywanie alkoholu oraz dużej ilości kofeiny – używki te mogą wywoływać ataki paniki u osób podatnych.
• Bądź aktywny fizycznie – aktywność fizyczna łagodzi niepokój. Staraj się wykonywać ćwiczenia fizyczne przez co najmniej 30 minut 5 razy w tygodniu.
• Nie unikaj towarzystwa – uczucie odizolowania może przyczynić się do nasilenia objawów ataków paniki.

Piśmiennictwo:

1. Małyszczak K. Napady paniki – jak przerwać błędne koło. Psychiatria Po Dyplomie 2013: 30-35
2. Masternak P. Zaburzenie lękowe napadowe Wytyczne dotyczące postępowania klinicznego opracowane przez American Psychiatric Association – cz. II: Rozpoznanie. Portal mp.pl