Spis Treści
Bazofile — czym są?
Bazofile zostały po raz pierwszy opisane w 1879 roku. To komórki stanowiące około 1% wszystkich leukocytów (białych krwinek), średnio w 1 µl krwi znajduje się 150-300 bazofili. Bazofile to komórki aktywne w procesach przebiegających ze stanem zapalnym, alergią. Aktywują się ponadto, gdy dojdzie do choroby pasożytniczej. Bazofile stanowią pewnego rodzaju bufor i regulator procesów odpornościowych.
Jeśli chodzi o wygląd bazofili, to jest on dość charakterystyczny: to granulowate, ziarniste komórki z jądrem komórkowym i licznymi, okrągłymi „ziarnami” w cytoplazmie. Bazofil ma 7-11 µm średnicy. Wspomniane „ziarna” w bazofilach są składowiskami głównie takich związków, jak histamina, katelicydyna (białko przeciwzakaźne), prostaglandyny, leukotrieny czy siarczan heparanu (substancja podobna o heparyny, działająca hamująco na procesy krzepnięcia krwi). Bazofile żyją krótko, bo tylko 2-5 dni. Powstają w szpiku kostnym, podobnie jak inne elementy krwi.
Bazofile — funkcje w organizmie człowieka
Bazofile funkcjonują głównie poprzez rozbijanie swoich „ziarnistości” znajdujących się wewnątrz i wydzielanie z nich różnego rodzaju związków. Dzieje się tak zazwyczaj w sytuacji, gdy do organizmu przedostaną się obce mikroorganizmy – wirusy, bakterie, pasożyty. To działania w ramach odporności wrodzonej człowieka. Ponadto bazofile stymulują syntezę i wydzielanie interleukin (czynników przeciwzapalnych), jak również limfocytów Th2 – jest to element odporności tak zwanej nabytej.
Podsumowując, bazofile biorą udział głównie w reakcjach:
- antybakteryjnych,
- przeciwpasożytniczych,
- uczuleniowych.
Bazofile – normy (u dzieci i dorosłych)
Norma bazofili zarówno u dzieci, jak i u dorosłych jest podobna – powinna wynosić do 300 bazofili w µl krwi, co przekłada się na 0-1% wszystkich białych krwinek. Warto podkreślić, że inaczej wyglądają normy bazofili dla noworodka – bowiem w ciągu kilku pierwszych dni od urodzenia ilość bazofili może być podwyższona (nawet do 2,5% wszystkich białych krwinek).
Bazofile – podwyższone
Ilość bazofili wyższa od górnej granicy norma nazywa się bazocytozą. Najczęściej podwyższony poziom bazofili wynikać może z:
- Zakażenia pasożytniczego (i stanów zapalnych układu pokarmowego),
- Astmy, gruźlicy,
- Alergii, uczulenia,
- Przewlekłych chorób zapalnych,
- Chorób krwi, np. białaczki, małopłytkowości,
- Nowotworów – np. chłoniaka,
- Niedoczynności tarczycy,
Bazofile – niskie
Obniżone stężenie bazofili to bazopenia. Niższy od normy poziom bazofili najczęściej może wskazywać na:
- Choroby krwi, np. niedokrwistość aplastyczną,
- Zaburzenia funkcji szpiku kostnego (co wpływa na ogólnie obniżoną liczbę białych krwinek),
- Zapalenie płuc,
- Może to także być wynik przyjmowania niektórych leków, w tym chemioterapii czy stosowania glikokortykosteroidów.
Należy jednak pamiętać, że wiele czynników wpływa na ilość bazofili. Zawsze powinniśmy brać pod uwagę ogólny stan zdrowia, samopoczucie oraz wyniki pozostałych parametrów krwi, by móc ocenić czy dana ilość bazofili jest u nas sytuacją standardową, czy też wskazuje na stan chorobowy. Jeśli stężenie bazofili we krwi jest jednorazowo i krótkotrwale zmienione ponad normę lub poniżej niej, najprawdopodobniej nie jest to powód do dużego niepokoju. Jeśli nieprawidłowe wyniki utrzymują się przez dłuższy czas (np. kilka tygodni, miesięcy), a dodatkowo odczuwamy różnego rodzaju dolegliwości i nasze samopoczucie jest słabsze – warto wówczas mocniej zainteresować się swoim zdrowiem.
Bibliografia:
- Min B, Brown MA, Legros G.: Understanding the roles of basophils: breaking dawn. 2012;135(3):192-197.
- Szlęzak-Kopeć J.: Rola granulocytów zasadochłonnych (bazofilii) w świetle badań z ostatnich lat. Journal of Transfusion Medicine. 2016;9(2): 45-53.
dr Bartek KulczyńskiDyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.