Spis Treści
Pierwsza pomoc
Pierwszą pomoc przedmedyczną definiuje się jako podtrzymanie podstawowych funkcji życiowych osoby poszkodowanej do momentu przybycia zespołu ratownictwa medycznego. Zakres czynności, jakie należy podjąć zależy przede wszystkim od okoliczności, stanu poszkodowanego, a pośrednio także naszych umiejętności oraz obecności innych osób, które mogą uczestniczyć w udzielaniu pierwszej pomocy razem z nami. Pamiętaj, że zgodnie z prawem w naszym kraju, osoba będąca świadkiem sytuacji stanowiącej zagrożenie zdrowia lub życia innej osoby, ma obowiązek niezwłocznego podjęcia pierwszej pomocy. Obowiązek taki istnieje wówczas, gdy podjęcie czynności ratowniczych nie wiąże się z ryzykiem utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu dla osoby ratującej. Warto podkreślić, że w stanie zagrożenia życia kluczowe mogą być minuty. Dlatego tak ważne jest niezwłoczne podjęcie czynności ratowniczych i kontynuowanie ich do momentu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego. Z tego powodu warto znać podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy.
Wiele osób boi się podejmowania jakichkolwiek czynności, tłumacząc to brakiem umiejętności, czy doświadczenia. Część osób z różnych względów obawia się również bezpośredniego kontaktu z obcym człowiekiem. Tym bardziej, że może być on ubrudzony krwią, czy też płynami ustrojowymi. Z tego względu zawsze warto posiadać w apteczce rękawiczki jednorazowe. Stanowią one środek ochrony osobistej dla Ciebie, jako osoby podejmującej się czynności ratowniczych. Zapamiętaj jednak, że podejmując jakiekolwiek czynności zwiększasz szansę osoby poszkodowanej na przeżycie, bądź też zapobieżenie ciężkiemu uszczerbkowi na zdrowiu. Niekiedy wystarczy jedynie ułożenie osoby poszkodowanej w pozycji bocznej ustalonej oraz wykonanie telefonu na pogotowie ratunkowe. To naprawdę niewiele.
Zasady udzielania pierwszej pomocy
- Zabezpieczenie miejsca zdarzenia
- Na początku oceń miejsce zdarzenia. Upewnij się, że zarówno Ty, jak i osoba poszkodowana jesteście bezpieczni. Jeśli podjęcie czynności ratowniczych nie naraża Cię na utratę życia lub znaczny uszczerbek na zdrowiu, podejmij się udzielenia pierwszej pomocy.
- Zadbaj o zabezpieczenie miejsca zdarzenia – ma to szczególne znaczenie w przypadku wypadku drogowego. Miejsce zdarzenia należy odpowiednio oznaczyć używając trójkąta, czy świateł awaryjnych, aby nie stwarzać dodatkowego zagrożenia na drodze. Wyciągnij kluczyki ze stacyjki i zaciągnij hamulec ręczny. Jeśli istnieje prawdopodobieństwo wybuchu pojazdu, zachowaj szczególną ostrożność. Zadbaj o to, aby na miejscu zdarzenia pozostały jedynie osoby poszkodowane oraz udzielające pomocy. Pozostałe osoby powinny się odsunąć.
- Jeśli posiadasz, załóż jednorazowe rękawiczki, które zabezpieczą Cię przed krwią oraz płynami ustrojowymi.
- Ocena stanu poszkodowanego
- Sprawdź reakcję osoby poszkodowanej – delikatnie poklep po ramieniu, spróbuj nawiązać kontakt, zapytaj głośno np. „Halo, czy Pan/Pani mnie słyszy?”/ „Czy pamięta Pan/Pani co się stało?”.
Jeśli poszkodowany jest przytomny, o ile nie zagraża to bezpieczeństwu, pozostaw go w takiej pozycji, w jakiej go zastałeś. Postaraj się dowiedzieć jak się nazywa, co się dokładnie wydarzyło, jakiego doznał urazu, zapytaj o występujące choroby i stosowane leki. Wezwij pogotowie ratunkowe i pozostań z poszkodowanym do czasu przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego. Rozmawiaj z osobą poszkodowaną, staraj się ją uspokoić i regularnie oceniaj jej stan.
- Jeśli osoba poszkodowana nie reaguje, sprawdź czy oddycha. W tym celu udrożnij drogi oddechowe poprzez odchylenie głowy poszkodowanego do tyłu oraz uniesienie żuchwy. Nachyl się nad poszkodowanym w taki sposób, abyś mógł obserwować klatkę piersiową i jednocześnie poczuć na policzku i usłyszeć oddech. Oceniaj oddech przez 10 sekund Jeśli osoba poszkodowana oddycha, ułóż ją z pozycji bocznej ustalonej, wezwij pogotowie ratunkowe i pozostań do czasu jego przyjazdu. Regularnie oceniaj stan poszkodowanego.
- Jeśli osoba poszkodowana nie oddycha, przystąp do resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO). Jej celem jest podtrzymanie podstawowych funkcji życiowych poszkodowanego – krążenia krwi oraz oddychania.
- Postaraj się znaleźć pomoc. Pamiętaj, aby nie prosić o pomoc kogokolwiek, ale skierować prośbę wskazując konkretną osobę i przydzielając jej zadanie. Jeśli to możliwe, znajdź 2 osoby. Jedną poproś o wezwanie pogotowia ratunkowego, a drugiej zleć przyniesienie defibrylatora AED. Defibrylatory można znaleźć na dworcach kolejowych, stacjach metra, w centrach handlowych, dużych sklepach, czy też niektórych budynkach użyteczności publicznej. Jeśli nie znasz okolicy miejsca zdarzenia, postaraj się uzyskać informację o dostępności defibrylatora AED np. od osób pracujących w pobliżu.
- Rozpocznij uciskanie klatki piersiowej. Pamiętaj jednak, aby przed przystąpieniem do RKO, zatamować krwawienie, jeśli występuje!
- Na 30 uciśnięć ratowniczych wykonaj 2 wdechy ratownicze. Klatka piersiowa w okolicy dolnej połowy mostka powinna być uciskana z częstotliwością 100 razy/minutę na głębokość 5-6 cm u osoby dorosłej, natomiast u dzieci na 1/3 głębokości klatki piersiowej. Wdechy powinny trwać maksymalnie 5 sekund. Jeśli obawiasz się, że nie jesteś w stanie wykonać wdechów ratowniczych prawidłowo, bądź też masz opory przed podjęciem się tego zadania, kontynuuj uciśnięcia mostka bez przerwy na oddechy ratownicze.
- Kontynuuj resuscytację krążeniowo-oddechową (30 uciśnięć/2 wdechy).
- Jeśli masz możliwość, użyj defibrylatora AED. Nie obawiaj się tego urządzenia. Jego prawidłowe użycie nie wymaga doświadczenia. Może być ono używane u osób powyżej 1 roku życia. Na każdej z elektrod znajduje się obrazkowa instrukcja umieszczenia ich na klatce piersiowej. Jeśli na miejscu jest więcej osób, to jedna z osób powinna zając się naklejaniem elektrod, a osoba dokonująca uciśnięć klatki piersiowej powinna w tym czasie kontynuować swoje czynności. Elektrody należy nakleić po włączeniu urządzenia, a następnie stosować się do poleceń głosowych defibrylatora. Dopilnuj, aby podczas analizy rytmu serca przez defibrylator oraz w trakcie wyładowania nikt nie dotykał osoby poszkodowanej!
- Wezwanie pomocy
Pamiętaj o ważnych numerach alarmowych:
112 – Europejski numer alarmowy
999 – Pogotowie Ratunkowe
998 – Straż Pożarna
997 – Policja
Podczas wzywania pomocy zostaniesz poproszony o podanie następujących informacji:
- co się stało,
- stan poszkodowanego – czy jest przytomny oraz czy oddycha,
- dokładny adres zdarzenia,
- Twoje imię, nazwisko i numer telefonu,
- jeśli jest to możliwe do ustalenia – imię i nazwisko osoby poszkodowanej oraz jej wiek.
Pamiętaj, aby nie rozłączać się jako pierwszy podczas rozmowy z dyspozytorem!
Źródła:
- Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji 2015 -www.prc.krakow.pl/wytyczne.html.
mgr farm. Patrycja Jakimik Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
NowaFarmacja.pl
Absolwentka Uniersytetu Medycznego w Białymstoku. Uczestniczy w licznych szkoleniach z zakresu opieki farmaceutycznej. Na co dzień pracuje jako farmaceuta w aptece, gdzie z pasją i zaangażowaniem dzieli się swoją wiedzą z pacjentami.