Nadżerka - czym jest i jak wygląda?

Spis Treści

Co to jest nadżerka?

W większości przypadków nadżerki są łatwe do leczenia. Jednak niekiedy mogą prowadzić do poważniejszych powikłań, takich jak krwawienie i perforacje. W takim przypadku konieczna jest pilna interwencja medyczna. Dlatego ważne jest, aby nie lekceważyć pierwszych objawów nadżerek.

Jak wygląda nadżerka?

Nadżerka jest małą zmianą, która w powiększeniu przypomina brodawkę o nierównej powierzchni. Tkanka objęta tą zmianą jest silnie zaczerwieniona i bolesna w dotyku. Nadżerki w jamie ustnej mają postać pękających pęcherzy.

Nadżerka – objawy

Charakterystycznym objawem nadżerek jest piekący ból. Dotyczy to wszystkich jej rodzajów, zarówno tych występujących w żołądku, jamie ustnej, na skórze, pochwie, macicy lub na podniebieniu. Dodatkowo w przypadku nadżerek pochwy może pojawić się plamienie między miesiączkami lub upławy w kolorze żółtym lub zielonkawym.

Nadżerka przyczyny

Nie ma jednej przyczyny powstania nadżerki. Wszystko tak naprawdę zależy od lokalizacji tego ubytku błony śluzowej. Nadżerki układu pokarmowego powstają najczęściej w wyniku nieodpowiedniej diety, nadużywania leków przeciwbólowych. Te powstające w drogach rodnych kobiety mogą być wynikiem porodu lub współżycia.

Nadżerka szyjki macicy

Nadżerka szyjki macicy jest chorobą zapalną żeńskiego układu rozrodczego. Charakteryzuje się naruszeniem integralności, pojawieniem się defektów lub ran błony śluzowej, pochwy i części szyjki macicy. Najczęściej cierpią na to kobiety w wieku rozrodczym. Jest to łagodna choroba, ale czasami rozwija się w postać onkologiczną. Dlatego należy regularnie poddawać się badaniu przez ginekologa.

Nadżerka żołądka

Nadżerki żołądka są jednym z najczęściej występujących. Przyczyną ich powstania jest alkohol, palenie papierosów, niekontrolowane zażywanie NLPZ, kortykosteroidy, a także infekcje wirusowe lub bakteryjne oraz stres związany z chorobami lub urazami.

Nadżerka na podniebieniu

Nadżerka na podniebieniu to jedna z form uszkodzeń błony śluzowej jamy ustnej. Może powstać w wyniku nieprawidłowej higieny jamy ustnej, jedzenia twardych pokarmów oraz noszenia aparatu ortodontycznego.

Nadżerka pochwy

Nadżerka pochwy ma zazwyczaj postać niewielkiego ubytku. Nieleczona lub wykryta zbyt późno może być przyczyną poważniejszych infekcji oraz zmian o charakterze nowotworowym.

Nadżerka na dziąśle

Nadżerki na dziąsłach powstają najczęściej jako następstwo pleśniawek oraz aft. Bardzo często powstają w wyniku zbyt intensywnego szczotkowania zębów, źle dobranej szczoteczki do zębów, deficytu witaminowego oraz osłabienia układu odpornościowego.

Nadżerka przełyku

Częste wymioty lub cofanie się kwasów żołądkowych do przełyku może zniszczyć wyściółkę przełyku i spowodować owrzodzenia i nadżerki. Nieleczone mogą doprowadzić do perforacji przełyku.

Nadżerka w jamie ustnej

Uszkodzenia błony śluzowej jamy ustnej mają charakter pękających bolesnych pęcherzy, które zazwyczaj występują na policzkach lub podniebieniu. Ból wywołany nadżerkami jamy ustnej powoduje u ludzi niechęć do przyjmowania pokarmów zarówno stałych, jak i płynnych.

Nadżerka na żołądku

Erozyjne zapalenie błony śluzowej żołądka to nadżerka spowodowana uszkodzeniem mechanizmów obronnych błony śluzowej. Zwykle ma charakter ostry i objawia się krwawieniem. Diagnozę przeprowadza się za pomocą badania endoskopowego.

Nadżerka w nosie

Nadżerka w nosie to zazwyczaj bolesny wrzód lub owrzodzenie, które może powodować wiele nieprzyjemnych objawów takich jak ból, świąd, pieczenie, kichanie, wyciek z nosa, suchość, zaburzenia węchu, a także problemy z oddychaniem przez nos.

Nadżerka dwunastnicy

Jest to jedno z najczęstszych schorzeń układu pokarmowego, a przyczyna jej wystąpienia często wiąże się z obecnością bakterii Helicobacter pylori lub długotrwałym stosowaniem leków przeciwbólowych.

Objawy nadżerki dwunastnicy mogą być różne i obejmować bóle brzucha, zgagę, nudności, wymioty, uczucie pełności, utratę masy ciała, osłabienie i znużenie. W niektórych przypadkach nadżerka dwunastnicy może powodować powikłania, takie jak krwawienie, perforację jelita lub niedrożność.

Nadżerka na języku

Nadżerka na języku to niewielkie, bolesne owrzodzenie. Może mieć kształt okrągły, owalny lub nieregularny. Zwykle ma kolor białawy lub szary i otoczenie czerwonej, zapalnej tkanki. Nadżerki na języku często utrudniają jedzenie, picie i mówienie. Przyczyny powstania mogą być różne, w tym urazy mechaniczne (np. przez zęby lub protezy), choroby autoimmunologiczne, niedobory witamin i minerałów (np. witaminy B12, kwasu foliowego lub żelaza), infekcje wirusowe lub bakteryjne.

Nadżerka na skórze

W przypadku, gdy nadżerka występuje na skórze, zwykle nazywa się ją raną lub owrzodzeniem. Rany na skórze mogą mieć różne przyczyny, w tym urazy mechaniczne, reakcje alergiczne, choroby skóry, zakażenia bakteryjne lub wirusowe, a także problemy z krążeniem krwi.

Nadżerka odbytu

Nadżerka odbytu polega na uszkodzeniu błony śluzowej właśnie tego odcinka układu pokarmowego. Jest to dość powszechne schorzenie, które może występować u osób w różnym wieku, choć najczęściej dotyczy kobiet. Nadżerka odbytu może być następstwem zespołu jelita drażliwego. Może powstać także w wyniku niedoboru błonnika w diecie, nieregularnych i twardych stolców, zaburzeń hormonalnych oraz urazów okolicy odbytu.

Objawy obejmują zazwyczaj ból, pieczenie, świąd i krwawienie podczas wypróżniania. Mogą również występować problemy z oddawaniem stolca, takie jak biegunka lub zaparcia.

Leczenie nadżerki odbytu może obejmować stosowanie miejscowych kremów i maści, które łagodzą ból i pomagają w gojeniu się uszkodzonej błony śluzowej. W przypadku zakażenia bakteryjnego lub grzybicznego lekarz może przepisać leki przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze. W niektórych przypadkach konieczne może być stosowanie zabiegów chirurgicznych, takich jak wycięcie nadżerki.

Nadżerka a ciąża

Nadżerki to stosunkowo powszechne problemy zdrowotne u kobiet, ale szczególnie ważne są w przypadku kobiet w ciąży. Podczas ciąży dochodzi do zmian hormonalnych i wzrostu poziomu hormonów, które wpływają na zdrowie szyjki macicy i mogą prowadzić do wystąpienia nadżerek.

W większości przypadków nadżerki w ciąży nie są niebezpieczne i nie powodują żadnych poważnych problemów zdrowotnych. Jednak w niektórych sytuacjach mogą prowadzić do powikłań, takich jak przedwczesne porody, poronienia lub zakażenia.

Leczenie nadżerek w ciąży może być skomplikowane, ponieważ niektóre leki i procedury medyczne mogą być szkodliwe dla rozwijającego się płodu. Z tego powodu leczenie nadżerek w tym okresie zwykle jest oparte na stosowaniu bezpiecznych i skutecznych metod domowych, takich jak stosowanie miejscowych kremów lub żeli antybakteryjnych.

Nadżerka a cytologia

Nadżerka to stan zapalny szyjki macicy, który często jest związany z infekcją bakteryjną, a także może być skutkiem zmian hormonalnych. Cytologia, z kolei, to badanie, które ma na celu wykrycie zmian w komórkach szyjki macicy i wczesne wykrycie raka szyjki macicy.

Nadżerka może wpłynąć na wynik cytologii, ponieważ stany zapalne i infekcje zniekształcają wygląd komórek i tym samym utrudnić interpretację wyników. Dlatego przed wykonaniem cytologii ważne jest, aby najpierw wyleczyć nadżerkę, a dopiero potem wykonać badanie.

Ile goi się nadżerka?

Czas gojenia się nadżerki zależy od wielu czynników, w tym od jej rozmiaru, przyczyny i sposobu leczenia. U większości ludzi nadżerki goją się w ciągu kilku tygodni. Jednak w  niektórych przypadkach mogą być potrzebne nawet miesiące, aby nadżerka się zagoiła.

Małe nadżerki żołądka lub innego odcinka układu pokarmowego mogą się zagoić w ciągu 2-4 tygodni, ale większe nadżerki mogą wymagać dłuższego czasu na wyleczenie. Czas gojenia się nadżerki żołądka  może zostać skrócony przez odpowiednie leczenie, takie jak leki przeciwpłytkowe lub leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego. Jeśli przyczyną jest infekcja bakteryjna Helicobacter pylori, leczenie antybiotykami może również przyspieszyć proces gojenia.

Nadżerka - leczenie domowe

Leczenie nadżerek wyłącznie domowymi sposobami, bez interwencji farmakologicznej może być bardzo trudne, szczególnie jeśli nadżerka jest dużych rozmiarów, ma charakter przewlekły i powstała na skutek innych chorób.  Stosowanie domowych sposobów może jedynie przyspieszyć proces gojenia i złagodzić objawy.
W przypadku nadżerek układu pokarmowego należy unikać drażniących pokarmów, czyli tych bardzo tłustych, o bardzo pikantnym lub kwaśnym smaku. Zaleca się także spożywanie mniejszych porcji pokarmów, dzięki czemu żołądek będzie wydzielał mniejsze ilości kwasów trawiennych. Spożywanie pokarmów bogatych w błonnik, takich jak warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty zbożowe, może pomóc w łagodzeniu objawów związanych z nadżerkami i poprawić trawienie. Miód i aloes są znane ze swoich właściwości łagodzących i gojących. Dodanie miodu do ciepłej wody lub herbaty, lub picie soku z aloesu, może pomóc w złagodzeniu objawów związanych z nadżerkami.

Kobiety z nadżerką pochwy lub macicy stosujące irygacje z naparów ziołowych mogą sobie jedynie zaszkodzić. Aplikowanie płynu pod ciśnieniem może zapoczątkować lub pogorszyć stan istniejących już stanów zapalnych.

Czy nadżerka może się sama zagoić?

Nadżerka może się sama zagoić, szczególnie jeśli jest ona mała i powstała w wyniku jednorazowego uszkodzenia błony śluzowej. W takim przypadku, kiedy przyczyna uszkodzenia zostanie wyeliminowana, błona śluzowa będzie miała szansę na samoistne zregenerowanie się i zagojenie nadżerki. W przypadku większych lub głębszych nadżerek, które są przewlekłe lub są wynikiem powtarzających się uszkodzeń błony śluzowej, samoistne gojenie może być utrudnione lub wręcz niemożliwe.

Źródło:

1. Wang Y, Ye Z, Ge L, et al: Efficacy and safety of gastrointestinal bleeding prophylaxis in critically ill patients: Systematic review and network meta-analysis. BMJ 368:l6744, 2020. doi: 10.1136/bmj.l6744PMCID