Leki osłonowe przy antybiotyku – jakie i jak je brać

Spis Treści

Osłona do antybiotyku – dlaczego jest taka ważna?

Dlaczego tak właściwie lekarze i farmaceuci często zalecają leki osłonowe przy antybiotyku? Antybiotyki to leki o działaniu przeciwbakteryjnym. Mechanizm ich działania jest różny, ale w uproszczeniu powodują one zabicie bakterii lub zahamowanie ich namnażania. Jak wiemy, w naszych jelitach również obecne są bakterie. Należą one do tzw. mikrobioty, która pełni w organizmie wiele pożytecznych funkcji. Działania niepożądane związane ze stosowaniem antybiotyków, w dużej mierze wynikają z zaburzenia fizjologicznej flory bakteryjnej. Najczęstszym skutkiem ubocznym antybiotykoterapii są biegunki poantybiotykowe.

Na wystąpienie biegunki poantybiotykowej szczególnie narażone są osoby, u których konieczna jest długotrwała antybiotykoterapia, szczególnie gdy stosowane są antybiotyki o szerokim spektrum działania. Do wystąpienia działań niepożądanych w wyniku kuracji antybiotykowej predysponowane są również osoby hospitalizowane, z zaburzeniami odporności, leczone cytostatykami. Biegunka poantybiotykowa szczególnie często pojawia się również u dzieci < 6 r.ż., a także osób po 65 r.ż. Dlatego też przede wszystkim u tych grup chorych nie należy zapominać o odpowiedniej profilaktyce biegunek podczas antybiotykoterapii.

Jaki probiotyk przy antybiotyku?

Osłona przy antybiotyku, którą stosujemy nie może być wybrana przypadkowo. Więc jaki probiotyk przy antybiotyku powinniśmy wybrać? Probiotyki są obecnie coraz szerzej stosowane i zaleca się ich zażywanie w przebiegu wielu chorób. Nie każdy probiotyk będzie jednak odpowiedni jako profilaktyka biegunki poantybiotykowej. Badania naukowe wykazały skuteczność dwóch szczepów. Dlatego też dobra osłona do antybiotyku powinna zawierać bakterie Lactobacillus rhamnosus GGlub drożdżaki Saccharomyces boulardii. Skuteczność innych szczepów, jak dotąd, nie została potwierdzona w badaniach klinicznych, dlatego też nie zaleca się ich stosowania.

Probiotyki to żywe drobnoustroje, wywierające korzystny efekt zdrowotny, kiedy są podane w odpowiednich ilościach. Na skład naszej mikrobioty mogą wpływać również prebiotyki. Są to składniki pożywienia, które nie ulegają trawieniu w przewodzie pokarmowym człowieka. Należą do nich np. fruktooligosacharydy, inulina. Stanowią one pożywkę dla dobroczynnych bakterii. Ich obecność stymuluje rozwój i/lub aktywność mikroorganizmów bytujących w jelicie grubym człowieka. Dostępne są również preparaty będące połączeniem probiotyku i prebiotyku. Są to synbiotyki. Z powodzeniem mogą być stosowane jako osłona antybiotykowa.

Osłona przed czy po antybiotyku?

Powinniśmy stosować probiotyk po antybiotyku, czy też przed jego zastosowaniem? W badaniach, w których oceniano skuteczność probiotyków w zapobieganiu biegunce poantybiotykowej nie zachowywano odstępu czasowego pomiędzy zastosowaniem antybiotyku i probiotyku. Stąd też można wnioskować, że nie ma konieczności zachowywania szczególnych odstępów pomiędzy dwoma preparatami. Wynika to z faktu, że niektóre probiotyki są oporne na działanie danego antybiotyku.Niestety, informacji na temat oporności danych szczepów na konkretne antybiotyki nie znajdziemy w ulotce preparatu probiotycznego. Dlatego też dla bezpieczeństwa terapii zaleca się, aby zachować co najmniej 1-godzinny odstęp pomiędzy zażyciem probiotyku i antybiotyku. Nie ma przy tym znaczenia kolejność zastosowania preparatów.

Dodatkowo, warto pamiętać, że probiotyki najlepiej jest przyjmować po posiłku. Wynika to z faktu, że pożywienie zmniejsza kwasowość treści żołądkowej, co z kolei zwiększa szansę przetrwania bakterii probiotycznych i dostania się ich do właściwego miejsca działania, czyli jelit. Jeśli przyjmujesz jedną dawkę probiotyku w ciągu dnia, staraj się zażywać go wieczorem. Ze względu na zmniejszenie perystaltyki jelit w nocy, bakterie probiotyczne mają większe szanse na skolonizowanie jelit.

Zażywanie probiotyków warto przedłużyć jeszcze przez kilka tygodni po zakończeniu antybiotykoterapii.

Piśmiennictwo:

1. Szajewska H.: Probiotyki – aktualny stan wiedzy i zalecenia dla praktyki klinicznej. Med. Prakt., 2017; 7-8: 19–37
2. Szajewska H., Berni Canani R., Guarino A. i wsp.: Probiotics for the prevention of antibiotic-associated diarrhea in children; Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 2016; 62 (3): 495–506
3. Kamińska E.: Skuteczność i bezpieczeństwo stosowanie probiotyków na podstawie badań klinicznych przeprowadzonych u dzieci. Medycyna Wieku Rozwojowego 2012; XVI(3); 240-251
4. Czerwionka-Szaflarska M., Romańczuk B.: Probiotyki w profilaktyce i leczeniu wybranych schorzeń przewodu pokarmowego u dzieci. Forum Medycyny Rodzinnej 2010; 4(2); 135-410