Koronarografia – co to jest, przygotowanie do zabiegu, jak wygląda u osób starszych

Spis Treści

Koronarografia – co to jest?

Koronarografia, nazywana również angiografią naczyń wieńcowych, to radiologiczne badanie diagnostyczne. Wykonuje się je w celu oceny naczyń wieńcowych. Podczas badania stosuje się środek kontrastowy, który wprowadzany jest bezpośrednio do obserwowanego naczynia. Dzięki wykorzystaniu aparatu rentgenowskiego, możliwe jest obserwowanie, w jaki sposób środek kontrastowy wypełnia naczynia krwionośne. Pozwala to na wykrycie zwężenia lub poszerzenia naczyń, określenia lokalizacji nieprawidłowych zmian oraz ilościowej oceny zmienionych chorobowo naczyń wieńcowych.

Koronarografia przeprowadzana jest w pracowniach hemodynamicznych lub radiologicznych pracowniach badań naczyniowych. Podczas zabiegu pacjent pozostaje przytomny. Cewnik wprowadzany jest po nacięciu skóry w pachwinie lub w okolicy nadgarstka. Miejsce wprowadzenia cewnika dezynfekuje się, a następnie znieczula miejscowo poprzez ostrzykiwanie lekiem znieczulającym. Miejsce wkłucia powinno być uprzednio ogolone. Po upływie kilku minut, gdy znieczulenie zaczyna już działać, do tętnicy obwodowej wprowadzany jest długi cewnik. Jego koniec dochodzi do naczynia wieńcowego.

Przez cały czas trwania badania, lekarz obserwuje obraz rentgenowski. W momencie, gdy końcówka cewnika znajduje się w lewej tętnicy wieńcowej lub na początku prawej tętnicy wieńcowej, przystępuje się do podania środka kontrastowego. Posiada on zdolność mieszania się z krwią. W momencie podania środka kontrastowego część pacjentów może odczuwać ból i/lub uczucie ciepła. Podanie kontrastu umożliwia ocenę budowy oraz drożności naczyń wieńcowych. Obraz przedstawiający wypełnianie się środkiem kontrastowym naczyń wieńcowych, który pojawia się na monitorze jest rejestrowany. Dzięki temu możliwe jest jego późniejsze odtworzenie.

Koronarografia jest zabiegiem diagnostycznym i nie stanowi procedury leczniczej. Jednak niekiedy podczas badania uwidocznione zostają zwężenia, które wymagają niezwłocznej interwencji. Wówczas przy wykorzystaniu tego samego dostępu naczyniowego, wykonuje się zabieg angioplastyki wieńcowej.

Po wykonaniu badania, cewnik jest usuwany z naczynia wieńcowego. Następnie, w miejscu nakłucia zakłada się opatrunek uciskowy, aby zapobiec powstaniu krwiaka. Ucisk pozostawia się na 3 – 4 godziny. Jeżeli stan pacjenta jest dobry i nie wystąpiły poważne powikłania, może on opuścić szpital następnego dnia.

Koronarografia u osób starszych

Chociaż koronarografia jest inwazyjnym badaniem diagnostycznym, to jednak powikłania zdarzają się dość rzadko. Starszy wiek pacjenta nie stanowi przeciwwskazania do przeprowadzenia tego badania. Poważniejsze działania niepożądane, w tym zwiększone ryzyko zgonu, mogą jednak występować nieco częściej u osób w wieku podeszłym, jak również chorujących przewlekle na cukrzycę, niewydolność serca, czy przewlekłą chorobę nerek. Należy jednak pamiętać, że w każdym przypadku konieczne jest rozważenie, czy większą korzyść przyniesie przeprowadzenie badania, czy też lepiej zaniechać badania ze względu na ryzyko ewentualnych powikłań.

Wskazania do koronarografii

Koronarografia jest badaniem, które wykonywane jest w określonych wskazaniach. Wśród nich wymienić można:

•    występowanie objawów, które sugerują chorobę niedokrwienną serca,
•    nasilenie objawów choroby wieńcowej, bądź też pojawienie się nowych niepokojących objawów,
•    niewydolność serca,
•    uraz klatki piersiowej,
•    tętniak aorty,
•    choroby zapalne naczyń krwionośnych,
•    niektóre wrodzone wady serca,
•    przygotowanie do leczenia kardiochirurgicznego.

Koronarografia – przeciwwskazania

Koronarografia to badanie inwazyjne. Dlatego też jej przeprowadzenie może być przeciwwskazane u niektórych pacjentów. Przed wykonaniem angiografii naczyń wieńcowych każdorazowo konieczne jest rozważenie, czy większe ryzyko stanowi przeprowadzenie samego badania, czy też zaniechanie procedury. Warto jednak podkreślić,  że jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem do przeprowadzenia koronarografii jest brak zgody pacjenta.

Do względnych przeciwwskazań do koronarografii należą:
•    zaawansowana choroba nerek,
•    obrzęk płuc,
•    aktywne krwawienie z przewodu pokarmowego,
•    poważne zaburzenia krzepnięcia krwi,
•    niedawny udar mózgu,
•    ciężkie niewyrównane nadciśnienie tętnicze,
•    zapalenie wsierdzia,
•    poważne zaburzenia elektrolitowe,
•    ciężka anemia.

Przygotowanie do koronarografii

Koronarografia przeprowadzana jako badanie planowe wymaga odpowiedniego przygotowania.

Przed zabiegiem pamiętaj, aby:

1.    Jeśli nie jesteś zaszczepiony przeciwko WZW B, zadbaj o to, by się zaszczepić. Szczepionka podawana jest w 3 dawkach, przy czym konieczne jest zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego pomiędzy kolejnymi dawkami. Druga dawka podawana jest po miesiącu, a trzecia po upływie sześciu miesięcy od podania pierwszej dawki.

2.    Dowiedz się, czy przed wykonaniem angiografii, powinieneś wykonać jakieś badania diagnostyczne. Niekiedy konieczne jest ich wykonanie przed zabiegiem, a czasami wszystkie niezbędne badania wykonywane są na miejscu w szpitalu.

3.    Pamiętaj o poinformowaniu lekarza o wszystkich lekach, które stosujesz, również tych, które dostępne są bez recepty. Przed badaniem może być konieczne czasowe odstawienie tych leków.

4.    Jeśli kiedykolwiek wcześniej wystąpiła u Ciebie reakcja alergiczna na środek kontrastowy, koniecznie poinformuj o tym lekarza przed badaniem.

5.    Pamiętaj o odpowiednim nawodnieniu. Dzień przed zabiegiem zadbaj o to, aby wypić 1,5 – 2 litry wody.

6.    Badanie przeprowadzane jest na czczo. Powstrzymaj się od spożywania pokarmów na minimum 6 – 8 godzin przed koronarografią.

7.    Zmyj lakier z paznokci dłoni i stóp.

8.    Konieczne jest ogolenie skóry w miejscu planowanego wprowadzenia cewnika.

9.    Bezpośrednio przed badaniem konieczne jest zdjęcie wszelkich metalowych przedmiotów (zegarka, biżuterii, protez zębowych).

Sprawdź też: Koronarografia – czy jest bezpieczna, skutki uboczne, powikłania i opieka po zabiegu

Scyntygrafia serca a koronarografia

Scyntygrafia serca tak samo jak koronarografia należy do badań z zakresu kardiologii.  Scyntygrafia  jest jednak nieinwazyjnym badaniem obrazowym. Przeprowadzana jest z wykorzystaniem substancji promieniotwórczej (izotopu), która wraz z krwią przepływa przez tętnice wieńcowe i jest wychwytywana przez mięsień sercowy. Obraz badania uwidacznia miejsca, w których izotop nie zgromadził się. Są to obszary charakteryzujące się upośledzonym przepływem krwi oraz upośledzonej żywotności, co oznacza obszary niekurczącego się mięśnia. Scyntygrafia przeprowadzana jest w dwóch etapach, najczęściej w ciągu dwóch dni. W pierwszym etapie przeprowadzana jest próba wysiłkowa, natomiast drugi etap polega na spoczynkowej rejestracji obrazów mięśnia sercowego.

Koronarografia – cena

Koronarografia jest badaniem refundowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jednak może być również przeprowadzona w placówkach prywatnych. Koszt takiego badania wynosi wówczas ok. 1000 zł.

Piśmiennictwo:

1. Ludwikowska K. Angiografia wieńcowa (Koronarografia) Portal mp.pl
2. Kubica J., Gil R., Pieniążek P. Wytyczne dotyczące koronarografii. Kardiologia Polska 2005; 63(5):  491-500
3. Krawczyk J., Jaśkiewicz J. Jakość życia pacjentów po koronarografii w: Goździalska A., Jaśkiewicz (red.) J. Troska o zdrowie w aspekcie społecznym. Oficyna Wydawnicza AFM, Kraków 2005, str. 97-109