Spis Treści
Jak wygląda i czym jest zapalenie języka?
Kiedy występuje zapalenie języka, objawy są zazwyczaj widoczne gołym okiem. Zdrowy język pokryty jest brodawkami: liściastymi, okolonymi, nitkowatymi i grzybowatymi. W niektórych stanach zapalnych występuje zanik albo wydłużenie i nadmierne rogowacenie brodawek, przez co zmienia się kolor i wygląd języka. Nie tylko błona śluzowa, ale również głębsze warstwy tego organu mogą paść ofiarą zapalenia.
Zapalenie języka to schorzenie w którego przebiegu występuje obrzęk i stan zapalny wspomnianego narządu. U pacjentów staje się on lekko błyszczący i gładki. Choroba ta może mieć przebieg przewlekły, kiedy zdarzają się jej nawroty albo ostry – gdy zmiany chorobowe pojawiają się nagle. Zapalenie języka przyczyny może mieć następujące:
- Anemia powodowana niedoborem żelaza lub złośliwa,
- Niedobór witamin z grupy B,
- Wirusowe, grzybicze lub bakteryjne infekcje języka,
- Zaburzenia lękowe i konwersyjne,
- Choroby autoimmunologiczne, np. łuszczyca,
- Zespół piekących ust,
- Cukrzyca,
- Pewne grupy leków: doustne antykoncepcyjne, przeciwdrobnoustrojowe zawierające siarkę, salbutamol, inhibitory konwertazy angiotensyny.
Romboidalne zapalenie języka
Zapalenie romboidalne języka to zjawisko, w trakcie którego na środku języka pojawia się czerwona plama. Może ona mieć kształt rombu albo być owalna. Przypadłości tej nie towarzyszą żadne inne dolegliwości. Zmiana ta może występować również na podniebieniu i najczęściej jest ona objawem zakażenia grzybiczego – kandydozy ustnej. Romboidalne zapalenie języka u dziecka występuje rzadko, najczęściej ma miejsce u osób chorych na cukrzycę. Zmiana może mieć najpierw kolor różowy i zmienić powierzchnię z gładkiej na wyniosłą.
Bakteryjne zapalenie języka
Bakteryjne zapalenie języka może być spowodowane paciorkowcami albo gronkowcami. Wywołują one schorzenie najczęściej w przypadku osób z obniżoną odpornością. Czynnikami sprzyjającymi zachorowaniu są:
- Leczenie immunosupresyjne u osób po przeszczepie,
- Zakażenie wirusem HIV,
- Przewlekłe stosowanie antybiotyków,
- Nieprawidłowa higiena jamy ustnej,
- Podeszły wiek,
- Schorzenia neurologiczne.
Zanikowe zapalenie języka
Zanikowe zapalenie języka (język wygładzony) to zjawisko, w którym język staje się wygładzony i czerwony, a brodawki znikają. Najczęściej zmiany zaczynają się na koniuszku języka i szerzą się do środka. Towarzyszące objawy to świąd, pieczenie i ból języka, a powodem może być przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia wydzielania soków żołądkowych albo niedobory witamin B6, B12, żelaza i kwasu foliowego. Pacjenci z językiem wygładzonym cierpią zazwyczaj z powodu pieczenia i zwiększonej wrażliwości podczas spożywania słonych i kwaśnych posiłków.
Atroficzne zapalenie języka
Zanikowe zapełnienie języka, jak bywa nazywany ten rodzaj schorzenia, to zjawisko wywoływane przez różne przyczyny. Należą do nich niedobory żywieniowe: witaminowe, mikroelementowe, białkowo – kaloryczne. Język staje się błyszczący i gładki, ponieważ zanikają brodawki, a pacjenci odczuwają pieczenie i ból od najmniejszych bodźców, zwłaszcza jedzenia pikantnego, kwaśnego i gorącego, ponieważ zniszczeniu uległa naturalna bariera ochronna tego organu w postaci brodawek. Atroficzne zapalenie języka może zostać wywołane przez nadużywanie alkoholu, choroby żołądka i przełyku oraz infekcje grzybicze czy bakteryjne.
Zapalenie języka u dziecka
Romboidalne zapalenie języka rzadko przytrafia się dzieciom. Aby chronić je również przed innymi rodzajami tego zjawiska, należy pilnować, żeby ich dieta zawierała witaminy, zwłaszcza z grupy B, żelazo i kwas foliowy. Powinny one unikać również produktów, na które są uczulone, gdyż ich spożycie może poskutkować m.in. drętwieniem języka.
Jak wygląda leczenie zapalenia języka – domowe sposoby i leki bez recepty
Gdy przytrafi się zapalenie języka, leczenie rozpoczyna się od zdiagnozowania przyczyny wystąpienia choroby. Jaki antybiotyk na zapalenie języka powinno się stosować? Zależy to od farmakoterapii wdrożonej przez lekarza w odpowiedzi na infekcyjne podłoże choroby. Może to być również przeciwgrzybiczy bądź przeciwwirusowy lek na zapalenie języka, zależnie od czynnika, który wywołał infekcję.
Pacjenci z niedoborem witamin albo żelaza powinni przede wszystkim suplementować brakujące w diecie składniki. Aby uśmierzyć ból, można zażywać płyny do higieny jamy ustnej o działaniu przeciwobrzękowym i przeciwzapalnym, w których składzie znajduje się benzydamina i diklofenak. Domowe sposoby na zapalenie języka obejmują przede wszystkim profilaktykę, w ramach której należy:
- Utrzymywać właściwy poziom higieny jamy ustnej poprzez szczotkowanie, nitkowanie i płukanie ust,
- Stosować zdrową dietę,
- Unikać substancji drażniących – pikantnych i kwaśnych potraw oraz papierosów.
Bibliografia:
Mrówka-Kata K. Zapalenia języka i inne wybrane jego zmiany o charakterze łagodnym. Forum Medycyny Rodzinnej. 2008;2(2):127-131.
Zalewska P, Radwan-Oczko M. Zmiany fizjologiczne i patologiczne na języku – rola czynników endo- i egzogennych. Med Og Nauk Zdr. 2021;27(4):407-413. doi:10.26444/monz/142466.
dr Bartek Kulczyński Dyplomowany Dietetyk, absolwent Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu
NowaFarmacja.pl
Od 2018 roku wykładowca na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. Aktualnie prowadzi największy kanał YouTube w Polsce o zdrowiu "dr Bartek Kulczyński". Jako dietetyk z wykształcenia, specjalizuje się w dietoterapii chorób sercowo-naczyniowych – miażdżycy, podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi i nadciśnienia tętniczego krwi. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych o zasięgu krajowym i zagranicznym. Swoją wiedzę aktualizuje i poszerza poprzez uczestnictwo w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych. Przez wiele lat był członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyków, Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych i Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą. Prywatnie pasjonat wypraw rowerowych i spływów kajakowych. Na blogu Apteki Nowa Farmacja dzieli się zgromadzoną przez siebie wiedzą pisząc artykuły na temat m.in. odpowiedniego żywienia.