Jak dbać o właściwy poziom cholesterolu? Praktyczny poradnik dla osób z dyslipidemią

Spis Treści

Dyslipidemia - co to za choroba?

Dyslipidemia, czyli brak równowagi w profilu lipidowym we krwi, to główny czynnik ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Najczęściej dyslipidemię określa się po stwierdzeniu podwyższonego poziomu frakcji LDL cholesterolu, jednak trzeba podkreślić, że znaczenie zdrowotne ma ogólny stosunek frakcji LDL i HDL cholesterolu. Należy dążyć do tego, by wartość frakcji HDL była jak najwyższa, zaś LDL warto „trzymać w ryzach” i pilnować (poprzez regularne badania), by stężenie to nie wzrosło do nadmiernych wartości. Poza LDL i HDL na określenie typu dyslipidemii ma wpływ poziom triglicerydów, który powinien wynosić do 150 mg/dl, zaś im niższy, tym lepiej. Podsumowując, dyslipidemia to zaburzenie równowagi w profilu lipidowym, które to zaburzenie może być znaczącym czynnikiem ryzyka rozwoju wielu chorób, w tym miażdżycy, choroby wieńcowej, a nawet zawału czy udaru.

Zaburzenia lipidowe diagnozuje się wówczas, gdy wartości:

• LDL przekraczają 115 mg/dl,
• Trójglicerydów przekraczają 150 mg/dl,
• HDL są niższe od 40 mg/dl u kobiet i od 45 mg/dl u mężczyzn,
• Cholesterolu całkowitego są wyższe, niż 190 mg/dl.
• Dodatkowo, zespół chylomikronemii diagnozuje się w sytuacji, gdy mamy do czynienia ze stałą obecnością chylomikronów, czyli bardzo drobnych cząsteczek tłuszczu, w osoczu krwi na czczo.

Dyslipidemia – objawy

Objawy dyslipidemii bardzo często są niecharakterystyczne, a nawet częściej – dyslipidemia nie daje żadnych symptomów. Dopiero wykonując podstawowe badania profilu lipidowego lub też w momencie, gdy rozwinie się u nas poważniejsza choroba – dowiadujemy się, że mamy do czynienia z dyslipidemią. Dużym czynnikiem, który może sugerować nam, że mamy dyslipidemię jest nadmierna masa ciała. Ale oczywiście nie jest to jednoznaczny „objaw” zaburzeń lipidowych. Pewnym symptomem, który może wskazywać na dyslipidemię, jest występowanie żółtaków na skórze, czyli niewielkich zmian guzkowatych o jasnej, mlecznej barwie, np. na powiece. Ciężka dyslipidemia wiąże się nie tyle z występowaniem charakterystycznych objawów, co już z współwystępowaniem chorób przewlekłych – miażdżycy, otyłości, zespołu metabolicznego.

Aterogenna dyslipidemia

To najczęstszy i najbardziej „podstawowy” rodzaj dyslipidemii. Diagnozuje się ją na podstawie:

• Podwyższonego stężenia triglicerydów (powyżej 150 mg/dl),
• Obniżonego stężenia HDL (poniżej 40 mg/dl u mężczyzn i poniżej 45 mg/dl u kobiet),
• Podwyższonego stężenia LDL (powyżej 50 mg/dl).

Dyslipidemia mieszana

To wszelkie nieprawidłowości w profilu lipidowym, które mogą łączyć w sobie różne typy dyslipidemii. Na przykład w dyslipidemii mieszanej możemy nie mieć do czynienia z obniżonymi wartościami HDL, zaś inne wartości mogą wskazywać na dyslipidemię aterogenną. Dyslipidemia mieszana wcale nie jest „lżejszą” wersją dyslpidemii, dlatego nie powinniśmy jej lekceważyć i leczyć ją tak samo intensywnie, jak inne typy tej przypadłości.

Dyslipidemia a miażdżyca

Dyslipidemia (każdego typu) to istotny czynnik rozwoju miażdżycy tętnic. Bowiem proces rozwoju miażdżycy między innymi polega na odkładaniu się cząsteczek utlenionego cholesterolu w ścianach tętnic i wywoływaniu tam coraz szerszego stanu zapalnego.

Dyslipidemia - leki

We wczesnym etapie dyslipidemii sama zmiana diety może okazać się skuteczna na tyle, by cofnąć niekorzystne zmiany w profilu lipidowym. Natomiast w ciężkiej dyslipidemii leczenie polega na podawaniu leków z grupy statyn. W większości przypadków tego typu terapia, najlepiej w połączeniu ze zmianą diety i stylu życia, przynosi bardzo dobre efekty.

1. Wytyczne ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach: jak dzięki leczeniu zaburzeń lipidowych obniżyć ryzyko sercowo‑naczyniowe (2019). Zeszyty edukacyjne. Kardiologia polska 2020, 3: 13-103.
2. Szymański F. M. i wsp.: Dyslipidemia aterogenna w codziennej praktyce — interdyscyplinarny konsensus polskich ekspertów. Folia Cardiologica 2017, 12, 1: 33–49.