Fibrynogen: co to jest i jaka jest jego rola w procesie krzepnięcia krwi?

Spis Treści

Fibrynogen - co to jest?

Fibrynogen to jedno z wielu białek krzepnięcia, uczestniczy w tworzeniu skrzepu krwi potrzebnego do zatamowania krwawienia po uszkodzeniu skóry i naczyń krwionośnych. Fibrynogen jest zaangażowany w końcowych etapach krzepnięcia krwi, a bez niego proces ten nie pozwoliłby na pełne zabezpieczenie człowieka przed nadmierną utratą krwi.

Jak wygląda proces powstawania skrzepu? Najpierw wokół rany zwężają się naczynia krwionośne, co ma zahamować przepływ krwi w okolicach. Następnie w miejscu, w którym uszkodzone są naczynia krwionośne, zbierają się płytki krwi. Tutaj w kolejnym etapie wkracza do akcji fibrynogen, który pod wpływem enzymów (trombiny) przekształca się w fibrynę. To substancja tworząca swego rodzaju sieć, do której „przylepiają się” płytki krwi – i tak powstaje skrzep.

Fibrynogen – funkcje

Jak widać, fibrynogen ma kluczową rolę w powstawaniu skrzepu krwi i hamowaniu wysięku krwi z rany. Skrzep zapobiega wykrwawieniu, ale i jest potrzebny do tego, by w miejscu rany mogły mieć miejsce dalsze procesy regeneracji tkanek. Bez fibrynogenu nie byłoby to wszystko możliwe i nawet najmniejsza ranka mogłaby wiązać się z ryzykiem utraty dużej ilości krwi.

Fibrynogen – normy

Dokładne normy związane z optymalnymi poziomami fibrynogenu zależne są od czynników takich, jak chociażby wiek, płeć oraz laboratorium, w którym wykonujemy badanie. Jednak ogólnie przyjmuje się następujące normy fibrynogenu we krwi: 200-400 mg/dl lub 2-4 g/l.

Fibrynogen podwyższony

Podwyższona ilość fibrynogenu we krwi może być wynikiem wielu różnych czynników. Najczęściej fibrynogen podwyższony jest w przypadku infekcji, stanu zapalnego czy chorób (zwłaszcza serca, wątroby). Podnosi się on także w przebiegu ciąży, ale i gdy człowiek choruje na nowotwór. Również palenie papierosów to czynnik mogący wpływać na zwiększenie ilości fibrynogenu we krwi.

Fibrynogen za niski

Niski poziom fibrynogenu również nie jest sytuacją pożądaną. Może być wynikiem:

• chorób i uszkodzeń wątroby (to narząd, w którym fibrynogen jest produkowany),
• chorób układu krwiotwórczego (np. aplazji szpiku kostnego),
• silnych krwawień i dużej utraty krwi,
• czynników genetycznych (np. dziedzicznej choroby – afibrinogenemii).

Ponadto terapia niektórymi lekami, w tym zawierającymi heparynę, może przyczyniać się do spadku poziomu opisywanego białka we krwi.

Fibrynogen w ciąży

Jak wspomniano, w okresie ciąży podnosi się w sposób naturalny poziom fibrynogenu we krwi przyszłej matki. Najczęściej podniesienie ilości tego białka zauważa się w 2-3 trymestrze oraz w okresie okołoporodowym. To normalna reakcja organizmu kobiety na szereg zmian zachodzących w jej ciele. Przede wszystkim większa ilość fibrynogenu w tym czasie jest potrzebna, aby organizm kobiety był zabezpieczony przed nadmiernym krwawieniem w trakcie porodu i po nim.

Wysoki fibrynogen a zakrzepica

Zbyt wysoki poziom fibrynogenu niesie ze sobą niestety pewne ryzyko. „Co za dużo, to niezdrowo” – to powiedzenie doskonale odnosi się do tej sytuacji, bowiem nadmiar tego białka może powodować zakrzepicę. Czyli stan, w którym w naczyniach krwionośnych powstają skrzepy, nawet w sytuacji, gdy naczynia krwionośne nie zostały uszkodzone. Skrzep powstały wewnątrz nich może prowadzić nawet do udaru, zatorowości płucnej, zawału oraz wielu innych komplikacji zdrowotnych.

Jak obniżyć fibrynogen?

Z uwagi na ryzyko opisane powyżej, w przypadku stwierdzenia nadmiernie podniesionego poziomu fibrynogenu, należy podjąć działania mające na celu obniżenie stężenia fibrynogenu we krwi. Podstawą jest zmiana pewnych aspektów codziennego stylu życia – obniżeniu ilości fibrynogenu we krwi sprzyja aktywność fizyczna, dieta śródziemnomorska, a także unikanie nadwagi/otyłości oraz wyeliminowanie palenia tytoniu. Dodatkowo zaleca się leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe – jednak dobór preparatów zależy od indywidualnej sytuacji i jest oceniany przez lekarza prowadzącego.

1. Wasilewski J. i wsp.: Znaczenie fibrynogenu i właściwości reologicznych krwi w miażdżycy i chorobie wieńcowej. Choroby Serca i Naczyń 2010; 7, 2: 62–71.
2. Vilar R, Fish RJ, Casini A, Neerman-Arbez M. Fibrin(ogen) in human disease: both friend and foe. Haematologica 2020; 31, 105(2): 284-296.
3. Al-ofi E. i wsp.: Fibrinogen, an endogenous ligand of Toll-like receptor 4, activates monocytes in pre-eclamptic patients. J Reprod Immunol 201; 103: 23-8.